Hóa chất & khí độc

Pha bột clo tẩy ao, khử trùng hồ bơi, bể nước: hít phải khí clo khó thở, tím tái và cách sơ cứu đúng

Bạn đang pha bột clo để tẩy ao cá, làm sạch hồ bơi hay khử trùng bể chứa nước sau mưa lũ. Mùi hắc xộc lên, cổ họng rát, ho sặc sụa, và nhiều người nghĩ chỉ cần ra ngoài một lúc là hết. Thực tế, khí clo có thể khiến phổi phù nề sau vài giờ, ngay cả khi lúc đầu chỉ thấy ho nhẹ.

Hít phải khí clo: việc cần làm ngay

  1. Rời ngay chỗ có mùi clo: ra nơi thoáng, đứng ở đầu gió hoặc ngang hướng gió, tránh chỗ trũng, hố, mương, tầng hầm vì khí clo nặng hơn không khí và đọng ở dưới thấp.
  2. Cởi bỏ quần áo dính hóa chất: dội rửa vùng da tiếp xúc bằng nhiều nước sạch và xà phòng nhẹ.
  3. Rửa mắt liên tục ít nhất 15 phút nếu mắt cay, chảy nước: dùng dòng nước sạch chảy nhẹ, tháo kính áp tròng nếu dễ tháo, không dụi mắt (đọc bài).
  4. Cho người bị nạn ngồi nghỉ, nới lỏng áo: ngồi hơi cao giúp dễ thở hơn; người lơ mơ mà còn thở thì đặt nằm nghiêng an toàn (đọc bài).
  5. Gọi 115 hoặc đưa đến cơ sở y tế khi khó thở, ho nhiều, tức ngực, môi tím; người đã hít nhiều khí dù thấy đỡ vẫn nên đi khám để được theo dõi.

Vụ việc ở Nghệ An: 30 phút sau khi vệ sinh ao, người đàn ông tím tái toàn thân

Ngày 30/10/2026, VTV đưa tin Khoa Cấp cứu – Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đa khoa Thanh Chương (Nghệ An) tiếp nhận ông N.H.T., 59 tuổi, ở xã Đại Đồng. Theo người nhà, ông bị ngộ độc khí clo trong lúc dọn vệ sinh ao. Khoảng 30 phút sau khi tiếp xúc, ông bắt đầu khó thở, tím tái toàn thân và được đưa đi cấp cứu.

Lúc nhập viện, ông thở nhanh 32 lần mỗi phút, độ bão hòa oxy trong máu (SpO2) chỉ 88%, huyết áp 170/100 mmHg, người mệt lả, có dấu hiệu suy hô hấp cấp. Ông được thở oxy, theo dõi sát và làm xét nghiệm; tình trạng ổn định dần và đã được ra viện.

Chỉ khoảng mười ngày trước đó, ngày 19/10/2026, một vụ nghi rò rỉ khí clo ở xã Thượng Phúc (Hà Nội) khiến 42 công nhân và người dân phải nhập viện, trong đó 6 người được chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai. Hai vụ việc liền nhau cho thấy khí clo không chỉ là chuyện của nhà máy (đọc bài).

Ở miền Nam, bột clo được dùng phổ biến để tẩy ao nuôi tôm cá, khử trùng hồ bơi gia đình, xử lý giếng và bể chứa nước sau lũ; nước tẩy javel trong nhà cũng chứa clo. Vì quen tay, nhiều người pha hóa chất trong chỗ kín, cúi sát mặt vào thùng, hoặc đổ chung với hóa chất khác. Đó là lúc tai nạn dễ xảy ra nhất.

Khí clo hại phổi thế nào và khi nào phải gọi 115

Khi gặp hơi ẩm ở mắt, mũi, họng và đường thở, clo tạo thành các chất có tính axit và oxy hóa mạnh, làm tổn thương tế bào. Hít ít thì cay mắt, chảy nước mắt, rát họng, ho, tức ngực. Hít nhiều hơn, đường thở co thắt và phù nề, phế nang bị tổn thương, dịch tràn vào phổi gây phù phổi, người bệnh có thể suy hô hấp.

Điểm nguy hiểm là triệu chứng có thể nặng dần trong vài giờ, kể cả khi đã ra khỏi chỗ có khí. Thấy bớt cay mắt, bớt ho chưa có nghĩa là đã qua nguy hiểm. Gọi ngay 115 khi có một trong các dấu hiệu sau:

  • Khó thở tăng nhanh, thở rít hoặc khò khè
  • Khàn tiếng rõ rệt
  • Môi, đầu ngón tay tím tái
  • Ho liên tục, tức ngực nhiều
  • Ho ra đờm bọt màu hồng
  • Lơ mơ, lú lẫn, ngất

Khí clo không có thuốc giải đặc hiệu. Người hít nhiều khí cần được theo dõi ở cơ sở y tế vì phổi có thể phù nề muộn sau vài giờ.

Tại bệnh viện, bác sĩ cho thở oxy, chụp phim, theo dõi sát, khi cần thì dùng thuốc giãn phế quản dạng khí dung hoặc hỗ trợ thông khí. Một số người qua giai đoạn cấp vẫn có thể ho kéo dài, hẹp đường thở hoặc giảm chức năng phổi, nên cần tái khám đúng hẹn.

Cứu người gục dưới ao cạn, hố, bể kín: đừng thành nạn nhân thứ hai

Khi thấy người gục ở chỗ trũng có mùi clo, phản xạ tự nhiên là lao xuống kéo lên. Các bác sĩ nhấn mạnh rằng khẩu trang y tế, khẩu trang vải, khăn ướt và cả khẩu trang N95 thông thường đều không chặn được khí clo. Người xuống cứu mà không có thiết bị bảo hộ hô hấp chuyên dụng rất dễ gục theo.

Hãy gọi 115 và lực lượng cứu nạn, hô hoán người xung quanh, mở thoáng khu vực nếu làm được từ bên ngoài, và chỉ tiếp cận khi đã có người được trang bị phù hợp. Nguyên tắc này giống với cứu người ngạt khí trong hầm biogas, bể phốt (đọc bài).

Khi nạn nhân đã ra chỗ thoáng mà không thở hoặc chỉ thở ngáp, bắt đầu ép tim ngoài lồng ngực ngay: ấn giữa ngực, sâu 5–6 cm, 100–120 lần mỗi phút cho đến khi cấp cứu tới (đọc bài).

Không được làm

  • Trộn clo, nước javel với giấm, axit, nước tẩy bồn cầu hay chất tẩy rửa khác: phản ứng có thể sinh khí độc ngay tại chỗ.
  • Pha bột clo trong phòng kín, cúi sát mặt vào thùng: hơi clo bốc lên tập trung đúng vùng mũi miệng.
  • Đeo khẩu trang y tế, quấn khăn ướt rồi yên tâm làm tiếp: những thứ này không chặn được khí clo.
  • Quay lại khu vực có khí để lấy đồ hay tìm chỗ rò: dễ hít thêm khí độc.
  • Dùng hóa chất khác để “trung hòa”, tự uống thuốc, dùng mẹo dân gian: không có tác dụng và làm chậm việc đi viện.
  • Thấy đỡ ho rồi ở nhà: phù phổi có thể xuất hiện muộn sau vài giờ.

Dùng bột clo cho ao, hồ bơi, bể nước an toàn hơn

  • Đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì, dùng đúng mục đích, đúng liều lượng.
  • Pha hóa chất ở nơi thoáng gió, đứng ở đầu gió, tránh hố sâu, bể kín.
  • Mang găng tay, kính bảo hộ, áo dài tay; việc lớn hoặc trong chỗ kín thì dùng thiết bị bảo hộ hô hấp phù hợp hoặc nhờ người có chuyên môn.
  • Mỗi lần chỉ dùng một loại hóa chất, không đổ chung hóa chất cũ, hóa chất lạ vào cùng thùng.
  • Cất bột clo trong bao bì gốc, nơi khô ráo, xa tầm tay trẻ em, xa axit và nước tẩy rửa.
  • Cho trẻ em, người già và người có bệnh hô hấp tránh xa khu vực đang xử lý; làm việc ở ao, bể kín nên có người thứ hai đứng ngoài.

Hỏi đáp nhanh

Hít phải mùi clo khi pha bột tẩy ao có cần đi viện không?

Cần, nếu có ho nhiều, tức ngực, khó thở hoặc môi tím. Người đã hít nhiều khí dù thấy đỡ vẫn nên đi khám để được theo dõi, vì phổi có thể phù nề muộn sau vài giờ.

Đeo khẩu trang y tế có chống được khí clo không?

Không. Khẩu trang y tế, khẩu trang vải, khăn ướt và khẩu trang N95 thông thường đều không chặn được khí clo.

Trộn nước javel với giấm hoặc nước tẩy bồn cầu có sao không?

Có, rất nguy hiểm. Trộn clo với axit, giấm hay chất tẩy rửa khác có thể sinh khí độc, nên mỗi lần chỉ dùng một loại hóa chất.

Clo bắn vào mắt phải làm gì?

Rửa mắt ngay dưới dòng nước sạch chảy nhẹ, liên tục ít nhất 15 phút, tháo kính áp tròng nếu dễ tháo, không dụi mắt rồi đi khám.

Nguồn tham khảo

Ảnh minh họa: Maksym Kozlenko / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.

Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết

Chia sẻ Facebook
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *