Thực phẩm & nấm

29 công nhân nôn ói sau bữa trưa ở Tây Ninh: bếp ăn công ty gây ngộ độc, người lao động cần làm gì

Đang giữa ca, vài người trong tổ ôm bụng chạy vào nhà vệ sinh, rồi thêm vài người nữa buồn nôn. Ai cũng ăn chung một bữa trưa ở căng tin. Lúc này, cách cả tổ và quản lý phản ứng trong giờ đầu quyết định người bệnh có bị mất nước nặng hay không, và cơ quan y tế có tìm ra món gây bệnh hay không.

Việc cần làm ngay khi cả ca cùng đau bụng sau bữa ăn

  1. Báo ngay cho tổ trưởng, phòng y tế công ty: ghi tên những người có triệu chứng, giờ ăn, giờ bắt đầu đau bụng, nôn hay tiêu chảy.
  2. Cho người bệnh uống oresol từng ngụm nhỏ: pha đúng lượng nước ghi trên gói, uống dần sau mỗi lần nôn hoặc đi ngoài (đọc bài).
  3. Đưa người nôn nhiều, tiêu chảy nhiều đến bệnh viện: đi theo nhóm, có người đi kèm; ai lơ mơ, khó thở, tụt huyết áp thì gọi 115.
  4. Yêu cầu bếp giữ nguyên mẫu lưu và thức ăn còn thừa: không đổ bỏ, không rửa dụng cụ đựng, chờ cơ quan y tế đến lấy mẫu.
  5. Theo dõi cả những người cùng ăn chưa có triệu chứng: ngộ độc có thể khởi phát muộn vài giờ, nhất là người ăn ở ca sau.

Vụ việc: 436 suất ăn trưa, 29 người phải vào viện

Ngày 7/11/2026, bếp ăn tập thể của một công ty trong Khu công nghiệp Long Hậu 3 (xã Cần Giuộc, tỉnh Tây Ninh) phục vụ 436 suất ăn trưa, gồm 375 suất mặn và 61 suất chay. Sau bữa ăn, 29 công nhân thuộc ca 10 giờ và ca 12 giờ bị đau bụng từng cơn, buồn nôn, nôn ói. Công ty đưa các công nhân đến Bệnh viện Đa khoa Nhà Bè (TP.HCM).

Theo VietnamPlus và Tiền Phong, từ khoảng 14 giờ đến 19 giờ cùng ngày, sức khỏe của 29 người đã ổn định và được bác sĩ cho xuất viện. Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm Tây Ninh đã điều tra ban đầu. Ngày 8/11, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) gửi công văn yêu cầu truy xuất nguồn gốc thực phẩm, lấy mẫu thức ăn và bệnh phẩm để xét nghiệm, xử lý vi phạm nếu có và công khai kết quả. Đến tối 9/11, các báo chưa đưa tin về món ăn hay tác nhân gây bệnh.

Vụ việc nhắc lại một điều quen thuộc: bếp ăn tập thể nấu hàng trăm suất cùng lúc, chỉ một khâu sơ suất là cả ca làm việc cùng mắc bệnh. Trường hợp này may mắn nhẹ, nhưng người lao động vẫn nên biết cách tự bảo vệ và biết bếp ăn có trách nhiệm gì.

Khi nhiều người cùng ăn một bữa rồi cùng đau bụng, nôn ói, hãy coi đó là ngộ độc thực phẩm cho đến khi bác sĩ kết luận khác.

Kiểm thực ba bước và lưu mẫu: bếp ăn công ty phải làm gì

Theo Quyết định 1246/QĐ-BYT năm 2017 của Bộ Y tế, căng tin, bếp ăn tập thể, cơ sở nấu suất ăn sẵn và nhà hàng phải thực hiện chế độ kiểm thực ba bước và lưu mẫu thức ăn. Đây là hai việc giúp ngăn ngộ độc từ đầu và giúp tìm ra nguyên nhân khi sự cố đã xảy ra.

  • Bước 1, khi nhận nguyên liệu: kiểm tra hóa đơn, nguồn gốc, giấy kiểm dịch với thịt cá tươi sống hoặc đông lạnh, nhãn hàng và màu, mùi, độ tươi. Hàng không đạt phải trả lại hoặc hủy, có ghi chép.
  • Bước 2, trong khi nấu: kiểm tra người nấu có đội mũ, đeo găng, không đeo trang sức; dụng cụ sống và chín để riêng; khu bếp sạch; ghi giờ bắt đầu và nấu xong từng món.
  • Bước 3, trước khi ăn: kiểm tra cách chia suất, khu bày thức ăn, bát đĩa, đối chiếu món với thực đơn; thức ăn phải vận chuyển thì phải đậy kín.
  • Lưu mẫu: bữa từ 30 suất trở lên phải lưu riêng từng món, ít nhất 100 gam món đặc hoặc 150 ml món nước, trong hộp kín, niêm phong, giữ ở 2 đến 8 độ C, tối thiểu 24 giờ. Khi nghi ngộ độc, không được hủy mẫu cho đến khi có thông báo của cơ quan chức năng.

Mẫu lưu là bằng chứng quan trọng nhất để biết món nào gây bệnh. Nếu bếp đổ bỏ thức ăn thừa hay hủy mẫu sớm, việc điều tra gần như phải đoán. Tháng 10/2026, khi thảo luận dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị nâng kiểm thực ba bước và lưu mẫu từ quyết định hướng dẫn lên thành quy định trong luật, và cho người ăn suất ăn được tham gia giám sát qua tổ chức đại diện như công đoàn.

Nếu bạn là thành viên công đoàn hay ban đại diện người lao động, có thể đề nghị công ty cho xem sổ kiểm thực và tủ lưu mẫu. Đây là việc làm bình thường của một bếp ăn đạt chuẩn, không phải đòi hỏi quá mức.

Dấu hiệu nguy hiểm: khi nào không được tự theo dõi ở phòng nghỉ

Phần lớn ngộ độc thực phẩm do vi khuẩn gây đau bụng, nôn, tiêu chảy rồi đỡ dần trong một đến hai ngày nếu bù đủ nước. Nhưng có những dấu hiệu cho thấy người bệnh cần vào viện ngay, không chờ hết ca.

  • Nôn liên tục, uống gì nôn nấy, không giữ được oresol.
  • Tiêu chảy nhiều lần, phân có máu, sốt cao.
  • Khát nhiều, môi khô, mắt trũng, tiểu rất ít hoặc không tiểu, chóng mặt khi đứng dậy.
  • Lơ mơ, lừ đừ, vã mồ hôi, tay chân lạnh, mạch nhanh.
  • Tê môi, tê lưỡi, nhìn mờ, sụp mi, nói khó, khó thở: đây là dấu hiệu của ngộ độc độc tố thần kinh, phải gọi 115.

Nôn không uống được, đi ngoài ra máu, lơ mơ hay tê môi lưỡi là phải đi viện ngay, không chờ hết ca.

Người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim, thận, tiểu đường dễ bị nặng hơn khi mất nước, nên được ưu tiên đưa đi khám sớm. Khi đến viện, nói rõ giờ ăn, các món đã ăn và số người cùng bị, giúp bác sĩ nhận ra đây là vụ tập thể. Xem thêm cách xử trí tại nhà (đọc bài).

Không được làm

  • Tự uống thuốc cầm tiêu chảy: giữ vi khuẩn và độc tố lại trong ruột, có thể làm bệnh nặng hơn.
  • Tự mua kháng sinh uống: phần lớn trường hợp không cần, dùng sai còn che lấp triệu chứng và gây kháng thuốc.
  • Đổ bỏ thức ăn thừa, rửa sạch khay hộp: làm mất bằng chứng để tìm món gây bệnh.
  • Ép người bệnh làm tiếp cho hết ca: mất nước có thể nặng lên nhanh, dễ ngất khi đứng máy.
  • Móc họng cho nôn: người bệnh thường đã nôn nhiều, móc họng chỉ gây sặc và mất nước thêm.
  • Uống nước ngọt, nước tăng lực thay oresol: quá nhiều đường, ít muối, có thể làm tiêu chảy nặng hơn.

Phòng ngộ độc ở bếp ăn công ty, khu công nghiệp

  • Chủ doanh nghiệp chỉ thuê đơn vị nấu ăn có giấy chứng nhận an toàn thực phẩm, hợp đồng ghi rõ trách nhiệm kiểm thực và lưu mẫu.
  • Thức ăn nấu xong nên được ăn trong khoảng 2 giờ; suất ăn chở từ nơi khác đến phải đậy kín, giữ nóng.
  • Ca ăn muộn là ca dễ gặp rủi ro hơn vì thức ăn để lâu; bếp nên chia mẻ nấu theo ca thay vì nấu một lần cho cả ngày.
  • Người lao động thấy món có mùi lạ, chua, nhớt, thịt còn đỏ thì đừng ăn và báo ngay cho bếp.
  • Rửa tay bằng xà phòng trước khi ăn, nhất là khi vừa rời dây chuyền có dầu nhớt, hóa chất.
  • Công đoàn có thể đề nghị định kỳ xem sổ kiểm thực ba bước và tủ lưu mẫu của căng tin.

Hỏi đáp nhanh

Ăn cơm căng tin xong cả tổ đau bụng thì phải làm gì?

Báo ngay cho quản lý và y tế công ty, cho người bệnh uống oresol từng ngụm nhỏ và đưa người nôn, tiêu chảy nhiều đến bệnh viện. Đồng thời yêu cầu bếp giữ nguyên mẫu lưu và thức ăn thừa để cơ quan y tế xét nghiệm.

Bếp ăn công ty có bắt buộc lưu mẫu thức ăn không?

Có. Theo hướng dẫn của Bộ Y tế, bữa ăn từ 30 suất trở lên phải lưu riêng từng món trong hộp kín, giữ ở 2 đến 8 độ C ít nhất 24 giờ, và không được hủy khi đang nghi ngộ độc.

Kiểm thực ba bước là gì?

Là ba lần kiểm tra bắt buộc ở bếp ăn: khi nhận nguyên liệu, trong lúc chế biến và trước khi chia suất cho người ăn. Mỗi bước đều phải ghi chép vào sổ.

Bị ngộ độc thực phẩm có nên uống thuốc cầm tiêu chảy không?

Không nên tự uống. Thuốc cầm tiêu chảy có thể giữ vi khuẩn và độc tố trong ruột lâu hơn; việc cần làm là bù nước bằng oresol và đi khám khi có dấu hiệu nặng.

Nguồn tham khảo

Ảnh minh họa: J0s3l1t0 / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.

Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết

Chia sẻ Facebook
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *