19 người nhập viện vì bánh mì ở Quảng Ngãi: pha oresol thế nào cho đúng và khi nào phải vào viện

Ăn ổ bánh mì buổi sáng, đến chiều hoặc tối bắt đầu đau quặn bụng, nôn, đi ngoài liên tục. Việc quan trọng nhất lúc này là giữ cho cơ thể không mất nước, và gói oresol trong tủ thuốc làm được điều đó nếu pha đúng. Nhiều gia đình lại pha nửa gói cho ít nước, pha với nước ngọt hay để dành qua ngày, khiến người bệnh, nhất là trẻ nhỏ, nặng thêm.

Vụ bánh mì thứ ba ở Quảng Ngãi trong năm

Theo Tuổi Trẻ và Sài Gòn Giải Phóng, từ ngày 3 đến 5/11/2026, nhiều người ở xã Tịnh Khê và xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi phải nhập viện vì nghi ngộ độc sau khi ăn bánh mì có nhân mua tại ba điểm bán. Số ca ban đầu là 12, sau tăng lên 17 rồi 19 người vào ngày 7/11.

Cơ quan chức năng ghi nhận các điểm bán này dùng chung nước chan và bơ lấy từ một cơ sở. Ngày 7/11, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu điều tra khẩn; Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật được giao lấy mẫu, kiểm nghiệm và truy xuất nguồn gốc thịt heo, trứng, chả, chà bông, rau củ, bột mì, báo cáo trước ngày 10/11. Đến thời điểm viết bài, nguyên nhân chưa được công bố.

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đề nghị Sở Y tế tập trung điều trị để không có ca nguy hiểm tính mạng, đồng thời rà soát các xe, điểm bán bánh mì. Người đã ăn bánh mì ở các điểm liên quan mà có triệu chứng được khuyên đến trạm y tế gần nhất.

Đây là vụ ngộ độc tập thể liên quan bánh mì thứ ba ở Quảng Ngãi kể từ đầu năm. Tháng 10/2026, vụ bánh mì ở phường Cẩm Thành làm 175 người mắc, xét nghiệm tìm thấy vi khuẩn Salmonella (đọc bài). Cách chọn và ăn bánh mì an toàn đã có trong bài riêng (đọc bài); bài này tập trung vào việc chăm người bệnh tại nhà trong những giờ đầu.

Với ngộ độc thực phẩm, mất nước mới là thứ làm người bệnh nặng nhanh. Oresol pha đúng là liều thuốc đầu tiên.

Pha oresol sai: nửa gói với 70 ml nước khiến bé 9 tháng nguy kịch

Oresol là thuốc, có tỷ lệ muối và đường được tính sẵn để ruột hấp thu nước tốt nhất. Pha đặc hơn, cơ thể nhận quá nhiều muối: natri trong máu tăng cao, kéo nước ra khỏi tế bào não, gây co giật, hôn mê, thậm chí tổn thương não không hồi phục. Pha quá loãng thì bù muối không đủ.

Báo Znews thuật lại một ca được Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị cuối năm 2024: bé trai 9 tháng ở Hà Nội tiêu chảy cấp, gia đình pha nửa gói oresol với khoảng 70 ml nước, trong khi gói đó cần cả gói với 200 ml. Bé nhập viện trong tình trạng mất nước nặng, li bì, rối loạn ý thức và tăng natri máu nặng, phải điều trị hơn một tuần mới ổn định.

Những sai lầm thường gặp khi pha oresol:

• Ước lượng nước bằng mắt, dùng ly, chén bất kỳ. Hãy đong bằng bình hoặc chai có vạch, đúng số ml ghi trên gói.
• Pha đặc cho trẻ dễ uống hoặc chia gói làm nhiều lần pha. Mỗi gói pha một lần, đủ lượng nước.
• Pha với sữa, canh, nước trái cây, nước ngọt, hoặc cho thêm đường. Chỉ dùng nước đun sôi để nguội, không dùng nước khoáng.
• Đun sôi lại dung dịch đã pha hoặc cất tủ lạnh uống dần nhiều ngày. Oresol pha xong dùng trong 24 giờ, phần thừa đổ bỏ.
• Mua nước điện giải pha sẵn, sản phẩm có tên gần giống thay cho thuốc oresol. Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai từng cấp cứu bé 18 tháng co giật vì uống loại thực phẩm chức năng pha sẵn thay thuốc.

Không nên cho uống oresol hằng ngày khi không bị tiêu chảy hay mất nước. Nếu người bệnh có mí mắt sưng nề sau khi uống, hãy ngừng và đi khám.

Dấu hiệu nguy hiểm: khi nào không thể tự chữa ở nhà

Phần lớn ca ngộ độc thực phẩm nhẹ đỡ dần sau một đến hai ngày nếu được bù nước tốt (đọc bài). Trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền mất nước nhanh hơn, cần được để ý sát. Đưa người bệnh đến cơ sở y tế khi có một trong các dấu hiệu sau:

• Nôn liên tục, uống vào là nôn ra, không giữ được oresol.
• Đi ngoài liên tục, phân có máu, đau bụng dữ dội hoặc sốt cao.
• Khát nhiều, môi lưỡi khô, mắt trũng, khóc không ra nước mắt, tiểu ít hoặc không tiểu nhiều giờ, véo da bụng thấy da trở về chậm.
• Trẻ bỏ bú, li bì, mệt lả, khó đánh thức; người lớn lừ đừ, chóng mặt khi đứng dậy.
• Không đỡ sau khoảng 2 ngày điều trị tại nhà.
• Nhiều người cùng ăn một món đều có triệu chứng: báo ngay cho trạm y tế để được hướng dẫn và lấy mẫu.

Khi đi viện, mang theo phần thức ăn còn lại và kể rõ giờ ăn, giờ bắt đầu triệu chứng, số lần nôn, đi ngoài. Người lả đi, co giật hay khó thở thì gọi 115, không tự chở bằng xe máy.

Chuẩn bị sẵn trước khi có người bị ngộ độc

• Để sẵn vài gói oresol (loại thuốc, mua ở nhà thuốc) trong tủ thuốc gia đình, kèm một bình đong có vạch ml.
• Đọc kỹ gói oresol nhà mình đang có pha với bao nhiêu nước; mỗi loại khác nhau, có loại 200 ml, có loại 1 lít.
• Mua bánh mì ở nơi có tủ kính, giữ nhân lạnh, người bán đeo găng; ăn ngay, không để ổ bánh mì nhiều giờ ngoài trời nắng.
• Nghe tin vùng mình có vụ ngộ độc, tạm tránh các điểm bán liên quan đến khi có kết luận của cơ quan y tế.
• Người đang nôn, tiêu chảy không nên trực tiếp nấu ăn cho cả nhà.

Hỏi đáp nhanh

Nguồn tham khảo

• Tuổi Trẻ: Điều tra nguyên nhân vụ nghi ngộ độc bánh mì, số nạn nhân tăng lên 19 người
• Sài Gòn Giải Phóng: Quảng Ngãi ghi nhận vụ ngộ độc bánh mì thứ 3 trong năm, 17 người nhập viện
• Vinmec: Hướng dẫn bù nước cho trẻ bị tiêu chảy
• Vinmec: Chớ tùy tiện cho con uống nước bù điện giải Oresol
• Znews: Sai lầm khi pha oresol khiến bé trai nguy kịch

Ảnh minh họa: Minh Nguyen / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.