Trẻ bị bỏng nước sôi: xả nước mát bao lâu, khi nào phải đi viện và vì sao không bôi kem đánh răng

Một ấm nước vừa sôi để dưới đất, một nồi canh trên mép bàn, một chậu nước nóng pha dở để tắm cho con: chỉ cần vài giây lơ là, trẻ có thể bị bỏng diện rộng. Trong lúc hoảng hốt, nhiều người lấy kem đánh răng, nước mắm hay lòng trắng trứng bôi lên. Điều vết bỏng cần lúc đó chỉ là nước sạch mát và một chuyến đi viện kịp thời.

Bé 9 tháng kéo dây ấm siêu tốc, bỏng 30% cơ thể

Tháng 12/2025, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố (TP.HCM) tiếp nhận một bé trai 9 tháng tuổi ở xã Nhơn Ninh, tỉnh Tây Ninh. Bé đang tập đi, nắm vào dây điện của ấm siêu tốc đang đun nước, làm ấm đổ, nước sôi tạt lên mặt, cổ, ngực, bụng và tay chân.

Gia đình dội nước lạnh cho bé rồi đưa đến bệnh viện địa phương sơ cứu. Khoảng 3 giờ sau tai nạn, bé được chuyển lên thành phố trong tình trạng bỏng độ II khoảng 30% diện tích cơ thể, nhiều bóng nước, mạch nhẹ, tay chân lạnh, tức đã sốc. Bé được truyền dịch chống sốc, hỗ trợ hô hấp, giảm đau, chăm sóc vết bỏng bằng băng sinh học và theo dõi sát nguy cơ mất nước, nhiễm trùng tại khoa hồi sức bỏng.

Bác sĩ khuyến cáo khi trẻ bị bỏng cần làm mát vết bỏng bằng nước càng nhanh càng tốt để hạn chế tổn thương lan sâu và giảm đau; tuyệt đối không bôi kem đánh răng, nước mắm hay giấm.

Đây không phải ca hiếm. Các bác sĩ cho biết trẻ dưới 5 tuổi chiếm phần lớn số ca bỏng nhập viện ở trẻ em, chủ yếu do nước nóng. Những vụ bé ngã vào chậu nước tắm pha dở, vào nồi canh hay nồi lẩu đều từng được báo chí ghi nhận ở nhiều tỉnh.

Nước sạch mát, xả đủ 10–15 phút, che sạch và đi viện. Vết bỏng không cần thêm bất cứ thứ gì khác.

Vì sao không bôi kem đánh răng, nước mắm, lòng trắng trứng hay chườm đá

Nhiệt vẫn tiếp tục làm tổn thương các lớp da sâu bên dưới trong vài phút sau khi nước sôi đã rời khỏi da. Nước mát giúp kéo nhiệt ra, nhờ đó vết bỏng nông hơn, đỡ đau và đỡ sưng. Ngược lại, các mẹo dân gian lại giữ nhiệt hoặc làm vết thương bẩn thêm:

• Kem đánh răng, dầu ăn, mỡ trăn, mật ong tạo lớp phủ giữ nhiệt, khiến bác sĩ phải cạo rửa đau đớn và khó đánh giá độ sâu vết bỏng.
• Nước mắm, giấm, rượu, lá cây giã đắp gây xót, dễ nhiễm trùng, có thể làm vết bỏng loét sâu hơn.
• Nước đá, túi chườm lạnh làm co mạch, tổn thương thêm vùng da bỏng và dễ gây hạ thân nhiệt, sốc ở trẻ nhỏ.
• Chọc vỡ bóng nước mở đường cho vi khuẩn vào. Bóng nước là lớp che chắn tự nhiên, hãy để bác sĩ xử lý.

Tại Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, các bác sĩ từng điều trị một bé 1,5 tuổi chỉ bị bỏng nhẹ ở ngón chân nhưng vì bóng nước vỡ, không giữ sạch nên vết bỏng nhiễm trùng, bé sốt và phải dùng kháng sinh tiêm hai tuần. Vết bỏng nhỏ chăm sóc sai vẫn có thể thành nặng.

Khi nào phải đưa trẻ đi viện ngay

Trẻ nhỏ có da mỏng, diện tích cơ thể nhỏ nên chỉ một ca nước nóng cũng có thể gây bỏng rộng. Đưa trẻ đến bệnh viện ngay, gọi 115 nếu trẻ có dấu hiệu nặng, khi:

• Vết bỏng có bóng nước, lớn hơn khoảng 5 cm hoặc rộng hơn hai lòng bàn tay của trẻ.
• Bỏng ở mặt, mắt, tai, cổ, bàn tay, bàn chân, bộ phận sinh dục hoặc các khớp.
• Vùng bỏng trắng bệch, sạm đen, hoặc trẻ không thấy đau ở chỗ bỏng.
• Trẻ li bì, quấy khóc dữ dội rồi lả đi, tay chân lạnh, môi tím, khó thở, bỏ bú, sốt cao hoặc co giật.
• Bỏng do điện hay hóa chất, kể cả khi bề mặt trông nhẹ.

Với bỏng do hóa chất như nước tẩy, vôi bắn vào mắt hay da, cách rửa có những điểm riêng (đọc bài). Trên đường đi, tiếp tục che vết bỏng bằng khăn sạch, giữ ấm và trấn an trẻ. Hỏi ý kiến nhân viên y tế trước khi tự cho trẻ uống thuốc giảm đau khi bỏng nặng.

Phòng bỏng nước sôi cho trẻ trong nhà

• Đặt ấm siêu tốc, phích nước, nồi cơm điện sát trong bàn bếp, giấu dây điện, không để thõng xuống chỗ trẻ với tới.
• Quay cán nồi, chảo vào phía trong bếp; không đặt nồi canh, nồi lẩu ở mép bàn hay trên tấm khăn trải bàn trẻ có thể kéo.
• Pha nước tắm cho nước lạnh vào trước, nước nóng sau, thử bằng khuỷu tay trước khi cho trẻ vào.
• Không bế trẻ khi đang cầm ly trà, cà phê nóng hay đang nấu ăn.
• Cho trẻ ra khỏi khu bếp khi nấu nướng; với ăn lẩu, đặt bếp xa chỗ trẻ ngồi.
• Trong tủ thuốc nên có gạc vô khuẩn, băng không dính để che vết bỏng khi cần.

Hỏi đáp nhanh

Nguồn tham khảo

• Sài Gòn Giải Phóng: Cấp cứu thành công bé trai 9 tháng tuổi bỏng nặng do nước sôi
• VnExpress: Vết bỏng nhẹ trở nặng vì xử trí sai cách
• VnExpress: Cách xử lý khi trẻ bị bỏng
• Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh: Trẻ bị bỏng nước sôi, cách sơ cứu và chăm sóc
• Báo Pháp luật Việt Nam: Liên tiếp trẻ ngã vào lửa, vào nước sôi bỏng nặng, xử trí thế nào?

Ảnh minh họa: Plorpy2 / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.