Sâu róm, sâu lông bò vào nhà: nhận dạng, gỡ lông sâu dính da, dính mắt đúng cách và khi nào phải đi khám

Sâu róm, sâu lông thường xuất hiện nhiều vào mùa mưa, bò từ cây xanh xuống sân, tường nhà, thậm chí vào phòng ngủ. Trẻ thấy con sâu nhiều lông màu sắc lạ thường cầm lên chơi. Chỉ vài phút sau, da nổi mẩn đỏ, ngứa rát, và nếu lỡ dụi tay lên mắt thì mắt sưng đỏ, cộm như có cát.

Sâu róm tràn vào khu dân cư ở TP.HCM

Theo Znews, giữa tháng 11/2025, hàng nghìn con sâu xuất hiện trên đường, cây xanh và trong sân nhà dân ở khu dân cư Phú Hòa, phường Phú Lợi, TP.HCM. Người dân quét dọn, xịt thuốc diệt ruồi muỗi đều không hết. Một số trẻ em bị rộp đỏ, ngứa sau khi tiếp xúc với lông sâu. Chính quyền phường đã phối hợp đơn vị chuyên môn xử lý.

Bác sĩ Nguyễn Thị Kim Thoa, Phó bộ môn Nhi, Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, Đại học Quốc gia TP.HCM, cho biết lông gai của sâu róm chứa độc tố, dễ gãy rời và bám vào da. Viêm da là phản ứng hay gặp nhất, đặc biệt ở trẻ từ 1 đến 8 tuổi. Gió mạnh còn có thể thổi lông sâu bay trong không khí, nên có người bị ngứa dù không chạm trực tiếp vào con sâu.

Sâu đã chết, xác khô hay lông sâu bám trên quần áo phơi ngoài vườn vẫn gây ngứa. Không cầm sâu bằng tay, kể cả sâu đã chết.

Nhận dạng sâu róm và các loại sâu có lông độc

Sâu róm là ấu trùng của một số loài bướm và ngài. Chúng thường sống thành đàn trên cây bàng, cây xoài, cây phượng, cây keo, ăn trụi lá rồi bò xuống đất tìm chỗ hóa nhộng. Lúc này dễ gặp nhất trên tường, sân, bậc thềm.

• Thân phủ nhiều lông dài hoặc nhiều chùm gai nhỏ, có loài màu đen, nâu, có loài sặc sỡ xanh, vàng, cam.
• Thường bò thành hàng hoặc tụ thành đám dày đặc ở thân cây, chân tường.
• Một số loài sâu nhìn nhẵn nhưng có gai nhỏ như cây cước, chạm vào gây đau buốt như bị kim châm.
• Kén, nhộng và xác lột của sâu róm cũng còn lông độc.

Theo Nhà thuốc Long Châu, triệu chứng thường xuất hiện trong vài giờ sau tiếp xúc: ngứa, nổi mề đay, mẩn đỏ, sưng nề tại chỗ và có thể kéo dài nhiều ngày. Lông sâu hít phải có thể gây viêm phế quản, lên cơn hen; dính vào miệng làm môi, lưỡi sưng đau.

Dấu hiệu cần đi khám, khi nào phải gọi cấp cứu

Phần lớn trường hợp chỉ ngứa, mẩn đỏ tại chỗ và đỡ dần sau vài ngày. Đưa người bị nạn, nhất là trẻ nhỏ, đến cơ sở y tế khi có:

• Lông sâu bay vào mắt: mắt đỏ, chảy nước mắt, cộm, sưng mí, nhìn mờ.
• Sưng môi, lưỡi, khó nuốt, khàn tiếng, ho, thở khò khè.
• Nổi mẩn lan khắp người, sốt, nhức đầu, chóng mặt.
• Vết mẩn lan rộng, mưng mủ hoặc ngứa không giảm sau 2–3 ngày.
• Trẻ có tiền sử hen, dị ứng nặng.

Với mắt, MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ) khuyên rửa ngay bằng thật nhiều nước rồi đi khám, vì lông sâu nhỏ còn sót lại có thể tiếp tục gây viêm và chỉ bác sĩ mắt mới gắp ra an toàn. Khó thở, choáng là dấu hiệu phản vệ, phải gọi 115 ngay.

Phòng tránh sâu róm mùa mưa

• Mùa sâu, cho trẻ mặc áo dài tay, đội nón rộng vành khi chơi dưới tán cây.
• Không phơi quần áo, khăn, chăn dưới cây có sâu; giũ kỹ trước khi mặc.
• Đóng cửa sổ hướng ra cây xanh khi thấy sâu nhiều; vệ sinh lưới lọc máy lạnh.
• Thấy đàn sâu lớn trên cây công cộng, báo phường, xã để đơn vị chuyên môn xử lý.
• Khi tự dọn sâu, đeo găng, khẩu trang, kính, dùng xẻng hốt cho vào bao buộc kín.
• Xem thêm cách xử lý khi dính độc kiến ba khoang (đọc bài), một loại côn trùng hay gây bỏng da mùa mưa.

Nguồn tham khảo

• Znews: Sâu róm tràn vào nhà dân ở TP.HCM, bác sĩ cảnh báo sự nguy hại (11/2025)
• Nhà thuốc Long Châu: Khi bị sâu lông ngứa phải làm sao?
• MedlinePlus (Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ): Caterpillars

Ảnh minh họa: Charles J. Sharp / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.