Bị rắn biển cắn khi kéo lưới, gỡ cá: sơ cứu ngay trên tàu và dấu hiệu liệt cơ, suy thận cần đưa vào bờ gấp

Rắn biển hay mắc vào lưới cùng cá, tôm, nằm lẫn trong khoang hoặc trên sàn tàu. Đang mải gỡ lưới trong đêm, ngư dân dễ bị cắn mà không để ý, vì vết cắn nhỏ và thường không đau nhiều. Nhưng nọc rắn biển là loại độc mạnh, và trên biển thì bệnh viện gần nhất có khi cách nhiều giờ đi tàu.

Cấp cứu ngư dân bị rắn biển cắn giữa biển

Theo báo Nông nghiệp và Môi trường, sáng 19/9/2025, ông Lê Văn Trì, ngư dân quê An Giang, bị rắn biển cắn khi đang khai thác hải sản trên tàu cá KG-91423TS. Tàu 276 của Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển 3 đang tuần tra gần đó nhận tín hiệu, cho xuồng chở tổ quân y sang tàu cá.

Lúc đó vết cắn đã sưng nề, đau nhức, người bệnh kích thích, huyết áp tăng, mạch nhanh. Quân y băng ép vết cắn, truyền dịch, giảm đau, hạ huyết áp. Dù tình trạng tạm ổn, bác sĩ vẫn yêu cầu đưa vào bờ điều trị chuyên sâu vì nguy cơ diễn biến nặng sau đó.

Vì sao nọc rắn biển nguy hiểm

Theo phác đồ điều trị rắn cắn của Bộ Y tế, rắn biển thuộc nhóm rắn gây liệt và suy hô hấp như rắn hổ, cạp nia. Vết cắn đau, sưng; sau khoảng 1–3 giờ người bệnh đau cơ, mệt, có thể suy thận và liệt cơ hô hấp. Tài liệu y khoa của Nhà thuốc Long Châu giải thích nọc rắn biển vừa chặn dẫn truyền thần kinh – cơ, vừa phá hủy cơ vân, giải phóng myoglobin làm tổn thương thận và tăng kali máu, có thể gây rối loạn nhịp tim.

Rắn biển thường không chủ động tấn công, chủ yếu cắn khi bị dẫm phải, bị bắt hoặc bị kéo lên cùng lưới. Răng nanh ngắn nên vết cắn có khi chỉ là vài chấm nhỏ, dễ khiến người bị cắn chủ quan.

Vết cắn nhỏ, ít đau không có nghĩa là an toàn. Mọi trường hợp nghi bị rắn biển cắn đều phải coi là cấp cứu.

Dấu hiệu cần đưa vào bờ gấp

Triệu chứng nặng thường xuất hiện khoảng 1–3 giờ sau khi bị cắn. Hãy quay tàu vào bờ hoặc gọi hỗ trợ khẩn cấp khi người bệnh có:

• Đau nhức, cứng cơ toàn thân, nhất là cơ hàm, cổ, lưng.
• Sụp mi, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, lưỡi dày, nói và nuốt khó.
• Yếu tay chân, khó thở, thở nông.
• Nước tiểu sẫm màu như nước trà hoặc tiểu ít.
• Lơ mơ, vã mồ hôi, buồn nôn, nôn.

Ở bệnh viện, người bệnh có thể cần thở máy, lọc máu và theo dõi tim mạch, chức năng thận. Vì vậy càng đưa vào sớm càng có cơ hội cứu sống.

Phòng rắn biển cắn khi đi biển

• Đeo găng tay dày, mang ủng khi kéo lưới, gỡ cá và dọn khoang.
• Soi đèn kỹ khi làm việc ban đêm; dùng móc, cây dài để gạt rắn ra khỏi lưới, không dùng tay.
• Không bắt rắn biển để ăn hay bán.
• Tàu nên có sẵn băng thun rộng, nẹp và số liên lạc cứu nạn trên biển.
• Cả tàu cần biết cách băng ép, nẹp chi và ép tim cơ bản.

Nguồn tham khảo

• Nông nghiệp và Môi trường: Kịp thời cấp cứu ngư dân bị rắn biển cắn (20/9/2025)
• Nhà thuốc Long Châu: Rắn biển có độc không? Hướng dẫn xử trí khi bị rắn biển cắn
• Vinmec: Phác đồ điều trị rắn cắn của Bộ Y tế

Ảnh minh họa: Narraburra / Wikimedia Commons, giấy phép CC0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.