Hít khói trong vụ cháy nhà: vì sao đã thoát ra vẫn có thể tổn thương não, tim và phải đi khám ngay
Trong một vụ cháy nhà, thứ giết người nhanh nhất thường không phải ngọn lửa mà là khói. Khói bốc lên cầu thang, giếng trời chỉ trong vài phút, mang theo khí CO không màu không mùi và nhiều chất độc khác. Điều nguy hiểm là có người đã thoát ra, trông vẫn tỉnh táo, nhưng vài ngày hay vài tuần sau mới lộ tổn thương não, tim.
Việc cần làm ngay
- Báo động và thoát ra ngay: hô to cho cả nhà, đi theo lối chưa có khói, cúi thấp người hoặc bò sát sàn vì không khí sát mặt đất sạch hơn.
- Bịt mũi miệng bằng khăn, áo thấm nước khi phải đi qua vùng khói; đóng cửa phía sau để làm chậm khói.
- Gọi 114 báo cháy và 115 cấp cứu: nói rõ địa chỉ, số người còn kẹt bên trong, có người bất tỉnh hay không.
- Đưa người ngạt khói ra chỗ thoáng khi việc đó không đẩy chính mình vào khói; nới lỏng quần áo, cho nằm nghỉ, không để tự đi lại.
- Kiểm tra hơi thở: còn thở mà không tỉnh thì đặt nằm nghiêng an toàn (đọc bài); không thở hoặc thở ngáp cá thì ép tim ngay (đọc bài) cho đến khi cấp cứu tới.
Vụ cháy ở Hải Phòng: bé 16 tháng tử vong, cha mẹ tổn thương nhiều cơ quan
Sáng 18/10/2026, một ngôi nhà hai tầng ở Hải Phòng bốc cháy, nghi liên quan đến việc sạc xe điện ở tầng một. Khi người thân và lực lượng chữa cháy phá được cửa vào, khói đen đã tràn khắp nhà. Người cha 47 tuổi được tìm thấy gần chân cầu thang, người mẹ 45 tuổi ở đầu cầu thang tầng hai, miệng họng đầy muội than. Bé gái 16 tháng tuổi không qua khỏi, một cháu 3 tuổi hôn mê, chỉ cô con gái 15 tuổi còn tự đi lại được.
Hai vợ chồng được chuyển lên Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, phải đặt ống thở máy. Theo thông tin bệnh viện công bố ngày 26/10, cả hai bị tổn thương não, bỏng đường hô hấp, viêm phổi, tổn thương cơ tim và tiêu cơ vân. Khi nội soi phế quản, bác sĩ hút ra nhiều muội than trong hai phổi. Đến ngày 26/10, người vợ đã tỉnh và rút ống thở, người chồng tiến triển tốt hơn nhưng đờm vẫn lẫn nhiều muội đen.
Bác sĩ Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, cảnh báo các tổn thương này có thể để lại biến chứng và di chứng lâu dài. Nhiều ngôi nhà ống hiện nay dùng tầng trệt vừa để xe, vừa sạc xe điện, vừa là lối ra duy nhất. Khi cháy ở đây, lối thoát bị chặn trong khi khói theo cầu thang lên các tầng trên rất nhanh.
Người hít khói đám cháy cần được bác sĩ khám sớm, kể cả khi chưa thấy triệu chứng.
Khói đám cháy độc thế nào
Khói hỏa hoạn là hỗn hợp nhiều thứ cùng gây hại một lúc:
- Khí CO: không màu, không mùi, bám vào hồng cầu chặt hơn oxy nên máu không còn mang oxy đi nuôi não và tim. Người hít phải lơ mơ dần mà không tự nhận ra để chạy.
- Khí xyanua (HCN): sinh ra khi nhựa, mút xốp, vải tổng hợp cháy; làm tế bào không dùng được oxy.
- Hạt muội và hơi nóng: bám vào đường thở, gây bỏng, phù nề thanh quản, viêm phổi.
- Thiếu oxy: lửa đốt hết oxy trong phòng kín, người bên trong ngất rồi ngừng thở.
Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai, khoảng một nửa người ngộ độc CO có thể gặp biến chứng thần kinh, tâm thần về sau như giảm trí nhớ, rối loạn vận động, kể cả khi lúc đầu chỉ bị nhẹ. Vì vậy, thoát ra khỏi đám cháy chưa phải là đã an toàn. Đọc thêm về khí CO từ máy phát điện, than sưởi (đọc bài).
Dấu hiệu nguy hiểm, khi nào phải đi viện ngay
Gọi 115 hoặc đưa ngay đến bệnh viện nếu người vừa ở trong khói có một trong các dấu hiệu sau:
- Lơ mơ, lú lẫn, nói lắp, co giật, ngất hoặc không gọi được.
- Khàn tiếng, đổi giọng, thở rít, thở nhanh, khó thở.
- Ho hoặc khạc ra đờm đen, mũi miệng có muội than, lông mũi bị cháy sém.
- Đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, đau ngực, tim đập nhanh.
- Phỏng ở mặt, cổ, hoặc bị kẹt lâu trong phòng kín đầy khói.
Trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai, người già và người có bệnh tim phổi chịu khói kém hơn, cần đi khám dù chỉ hít ít khói. Sau khi ra viện, nếu thấy người nhà hay quên, thay đổi tính tình, đi đứng chậm chạp trong vài tuần tiếp theo, hãy đưa đi tái khám và kể rõ chuyện từng bị ngạt khói. Lưu sẵn danh bạ nơi cấp cứu ngộ độc ở miền Nam (đọc bài).
Không được làm
- Lao vào nhà đầy khói để cứu người khi không có đồ bảo hộ: người cứu dễ gục theo; hãy gọi 114 và chỉ vị trí người kẹt cho lực lượng cứu hộ.
- Đi thang máy hoặc chạy lên tầng trên theo hướng khói: khói bốc lên theo cầu thang, giếng trời nhanh hơn người chạy.
- Trốn vào nhà vệ sinh hay gầm giường: lực lượng cứu hộ khó tìm thấy và khói vẫn lọt vào.
- Cho người lơ mơ uống nước, ăn uống hay tự đi lại: dễ sặc, ngã, làm nặng thêm thiếu oxy.
- Ở nhà theo dõi vì thấy đã tỉnh: tổn thương do CO và khói có thể xuất hiện muộn.
Phòng cháy và giảm nguy cơ ngạt khói trong nhà ống
- Không sạc xe điện qua đêm hoặc khi không có người trông; dùng pin, bộ sạc đúng chuẩn.
- Đặt chỗ sạc xa vật dễ cháy và không chắn lối thoát chính.
- Lắp thiết bị báo khói ở tầng trệt và cầu thang, để sẵn bình chữa cháy nơi dễ lấy.
- Nhà có lồng sắt, khung bảo vệ phải chừa ô cửa thoát hiểm mở được từ bên trong, chìa khóa để chỗ cả nhà biết.
- Bàn với cả nhà lối thoát thứ hai (ban công, sân thượng sang nhà bên) và tập cho trẻ biết cúi thấp, bịt mũi, gọi 114.
Nguồn tham khảo
- Tuổi Trẻ: Vụ cháy nhà Hải Phòng: Bé 16 tháng tử vong, cha mẹ ngộ độc nặng (26/10/2026)
- Sài Gòn Giải Phóng: Cảnh báo ngộ độc khí trong hỏa hoạn, kể cả khi đã thoát khỏi đám cháy (27/10/2026)
- Bệnh viện Bạch Mai: Vụ cháy nhà ở Hải Phòng khiến bé 16 tháng tuổi tử vong, hai vợ chồng ngộ độc nặng
- Pháp Luật TP.HCM: Bộ Công an chỉ cách để thoát nạn an toàn khi xảy ra cháy
- Tuổi Trẻ: Vì sao khói hỏa hoạn cực độc, gây chết người? (BS Phan Quốc Bảo, 24/3/2018)
Ảnh minh họa: Staffsfire / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.
Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.
Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →
