Cả đàn ong lao vào tấn công: cách chạy thoát và cứu người mà không thành nạn nhân thứ hai

Đang làm rẫy hay đứng xem người nhà lấy mật, bỗng cả đàn ong ào ra bám kín đầu mặt. Phản xạ tự nhiên là đứng lại xua đập, hoặc lao vào kéo người thân, nhưng cả hai đều có thể làm số vết đốt tăng gấp nhiều lần. Biết cách thoát và cách cứu sẽ giữ an toàn cho cả người bị nạn lẫn người cứu.

Những ca ong đốt hàng loạt trong tháng 10

Theo Báo điện tử VTV, ngày 18/10/2026, gần 10 người cả người lớn lẫn trẻ em ở xã Cát Ngạn, tỉnh Nghệ An bị ong đốt nhiều vết và được đưa tới Bệnh viện Đa khoa Thanh Chương. Người nặng nhất là anh N.S.Đ., bị đốt khi lao vào cứu người khác. Lúc nhập viện, anh hôn mê, sốc nặng, phản vệ độ III, bệnh viện phải kích hoạt báo động đỏ. Hai ngày trước đó, một cặp vợ chồng ở xã Hoa Quân bị ong vây khi làm rẫy; nhân viên y tế gỡ 49 con ong trên đầu người vợ.

Đầu tháng 10, ở Phú Thọ, một người đàn ông 62 tuổi đi xem người thân lấy mật thì bị đàn ong tấn công dù ngồi cách tổ hơn 200 m. Ông bị hơn 300 nốt, phản vệ độ II, được Bệnh viện Đa khoa Hòa Bình lọc máu hấp phụ sớm. Men cơ CK từng vượt 7.500, đến ngày thứ bảy mới giảm còn khoảng 500.

Cứu người bị ong vây: đừng để mình thành nạn nhân thứ hai

Nếu lao vào khi chưa che chắn, người cứu sẽ hứng trọn đợt tấn công tiếp theo, như trường hợp nặng nhất ở Nghệ An. Hãy làm theo thứ tự:

• Hét gọi người bị nạn chạy về phía nhà, xe hoặc về phía mình, thay vì mình chạy vào giữa đàn ong.
• Nếu buộc phải tiếp cận, trùm kín đầu mặt bằng áo mưa, chăn hoặc mũ bảo hiểm có kính.
• Kéo người bị nạn ra xa tổ thật nhanh rồi mới gỡ ngòi, sơ cứu. Đứng lại phủi ong ngay cạnh tổ chỉ khiến cả hai bị đốt thêm.
• Gọi 115, báo rõ số người bị đốt và ai đang khó thở, lơ mơ.
• Báo chính quyền hoặc lực lượng chuyên trách xử lý tổ ong, không tự đốt tổ khi đàn ong đang kích động.

Cứu người bị ong đốt: che kín mình trước, kéo người ra xa tổ, sơ cứu sau.

Cơ quan An toàn và Sức khỏe nghề nghiệp Hoa Kỳ (NIOSH) khuyên khi bị nhiều con ong tấn công cùng lúc thì chạy ra xa, vào trong nhà hoặc chỗ râm, và không nhảy xuống nước vì ong có thể lượn chờ ngay phía trên. Đứng im chỉ hợp khi có một con ong bay quanh, không phải khi cả đàn đã tấn công.

Dấu hiệu nguy hiểm, kể cả vài ngày sau

Theo các bác sĩ điều trị ca hơn 300 nốt, đốt hàng loạt có thể gây phản vệ, hủy cơ, vỡ hồng cầu, suy thận cấp và suy đa tạng. Biến chứng có thể nặng lên sau nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày. Gọi 115 hoặc đi viện ngay khi có:

• Khó thở, thở rít, sưng môi, lưỡi, nổi mẩn lan khắp người.
• Choáng váng, vã mồ hôi, lơ mơ, ngất.
• Đau bụng dữ dội, nôn nhiều lần.
• Nước tiểu sẫm màu như nước trà, tiểu ít, đau mỏi cơ toàn thân trong những ngày sau.
• Bị đốt nhiều nốt, đốt vào đầu mặt cổ, hoặc người bị nạn là trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh tim.

Cách xử trí từng vết đốt và nọc ong vò vẽ được hướng dẫn chi tiết trong bài riêng (đọc bài).

Phòng tránh bị ong tấn công hàng loạt

• Quan sát kỹ cây cao, bụi rậm, hốc đá trước khi phát rẫy, chặt cây, nhất là vào mùa thu.
• Không đứng xem gần khi người khác lấy mật hay đốt tổ. Người lấy mật phải có đồ bảo hộ kín.
• Đi rẫy, vào rừng nên mang theo áo mưa hoặc tấm vải lớn để trùm đầu khi cần.
• Dặn trẻ không ném đá, chọc phá tổ ong, thấy tổ thì về báo người lớn.

Nguồn tham khảo

• VTV: Gần 10 người nhập viện sau khi bị ong đốt ở Nghệ An (19/10/2026)
• VTV: Nguy kịch khi bị hơn 300 con ong đốt (20/10/2026)
• Tri thức và Cuộc sống: Cứu sống nam bệnh nhân bị đàn ong khoái tấn công, găm hơn 300 mũi đốt (20/10/2026)
• Tri thức và Cuộc sống: Hai vợ chồng ở Nghệ An bị ong đốt nguy kịch (16/10/2026)
• CDC/NIOSH: Insects and Scorpions at Work

Ảnh minh họa: Thresiamma Varghese / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.