Hóa chất & khí độc

Bé 19 tháng ngưng thở vì nhỏ nhầm thuốc naphazolin: điều cha mẹ cần biết trước khi nhỏ mũi cho con

Con nghẹt mũi, khò khè cả đêm, cha mẹ lục tủ thuốc tìm lọ nước muối để nhỏ cho con dễ thở. Nhưng nếu lọ nhỏ trong tay là thuốc co mạch naphazolin chứ không phải nước muối, chỉ khoảng nửa giờ sau trẻ có thể lừ đừ, lạnh tay chân và ngưng thở. Đây là tai nạn thuốc gặp đi gặp lại ở trẻ dưới 6 tuổi.

Việc cần làm ngay

  1. Ngừng nhỏ thuốc ngay khi trẻ ngủ li bì bất thường, da tái, vã mồ hôi hoặc tay chân lạnh sau khi nhỏ mũi.
  2. Gọi 115 hoặc đưa trẻ đến bệnh viện gần nhất dù triệu chứng có vẻ nhẹ; ngưng thở có thể xảy ra trong vài giờ đầu.
  3. Theo dõi nhịp thở trên đường đi: nếu trẻ thở chậm, có lúc ngưng, hãy lay gọi, kích thích để trẻ khóc; trẻ ngừng thở, mất mạch thì ép tim thổi ngạt (đọc bài).
  4. Giữ ấm cho trẻ bằng khăn, chăn mỏng vì ngộ độc naphazolin hay gây hạ thân nhiệt.
  5. Mang theo lọ thuốc (cả vỏ hộp nếu còn) và nhớ đã nhỏ bao nhiêu, lúc mấy giờ, để bác sĩ đánh giá liều.

Bé 19 tháng thở máy vì nhầm lọ thuốc với nước muối

Theo báo chí cuối tháng 9/2026, Bệnh viện Nhi đồng Đồng Nai tiếp nhận một bé gái 19 tháng tuổi trong tình trạng lừ đừ. Bé bị sốt, ho, sổ mũi khoảng 5 ngày, còn nghẹt mũi nên gia đình rửa mũi cho bé. Lọ được dùng thật ra là naphazolin 0,05%, không phải nước muối sinh lý 0,9%, vì hai loại lọ trông khá giống nhau.

Khoảng 30 phút sau, bé ngủ li bì, vã mồ hôi, tay chân lạnh, tim đập chậm. Tại viện, bé có cơn ngưng thở kéo dài và phải thở máy. Sau khoảng 12 giờ theo dõi sát, nhịp tim và nhịp thở ổn định trở lại, bé được cai máy thở.

Đây không phải ca hiếm. Năm 2020, một bé trai 11 tháng ở Bắc Giang tím tái, lạnh người khoảng 2 giờ sau khi được nhỏ naphazolin mua ở hiệu thuốc. Năm 2025, một bé 3 tuổi ở TP.HCM lén uống lọ thuốc xịt mũi chứa naphazolin, nhập viện với nhịp tim chỉ 62 lần/phút và thân nhiệt 35,5°C. Các bé đều qua khỏi nhờ được đưa đi viện sớm.

Vì sao vài giọt thuốc lại nguy hiểm với trẻ nhỏ

Naphazolin là thuốc co mạch, làm mạch máu ở niêm mạc mũi co lại nên đỡ nghẹt rất nhanh. Người lớn dùng đúng liều thì thường ít sao. Nhưng niêm mạc mũi trẻ nhỏ mỏng, hấp thu mạnh, và lượng thuốc tính theo cân nặng của trẻ lớn hơn nhiều. Khi thuốc ngấm vào máu, nó tác động lên hệ thần kinh trung ương, gây ức chế, làm trẻ ngủ sâu, thở chậm, có thể ngưng thở.

Theo tài liệu của Vinmec, triệu chứng ngộ độc thường xuất hiện trong khoảng 2 giờ sau khi dùng. Thuốc không có chất giải độc đặc hiệu. Bác sĩ chủ yếu hỗ trợ thở, giữ ấm, truyền dịch và theo dõi sát cho đến khi cơ thể đào thải hết thuốc.

Các bác sĩ nhi khoa khuyến cáo không dùng naphazolin cho trẻ dưới 6 tuổi, đặc biệt là trẻ sơ sinh và trẻ nhũ nhi, nếu không có chỉ định của bác sĩ. Với trẻ lớn hơn, cũng chỉ dùng loại nồng độ thấp khi bác sĩ kê, không quá 3 đến 5 ngày. Nước muối sinh lý 0,9% vẫn là lựa chọn an toàn nhất để làm sạch mũi cho trẻ.

Trẻ dưới 6 tuổi nghẹt mũi chỉ nên dùng nước muối sinh lý; thuốc co mạch như naphazolin phải có chỉ định của bác sĩ.

Dấu hiệu nguy hiểm, phải đi viện ngay

Sau khi nhỏ hoặc xịt thuốc mũi, hoặc khi nghi trẻ uống nhầm lọ thuốc, hãy đưa trẻ đi viện ngay nếu thấy:

  • Trẻ lơ mơ, ngủ li bì, khó đánh thức, kém đáp ứng khi gọi.
  • Da xanh tái, môi tím, tay chân lạnh, vã mồ hôi.
  • Thở chậm, thở không đều, có lúc ngưng thở (trẻ chỉ thở lại khi bị lay hoặc khóc).
  • Tim đập chậm bất thường, người lạnh hơn bình thường.
  • Trẻ uống phải thuốc từ lọ, dù chưa có biểu hiện gì.

Không chờ “xem có đỡ không”. Bác sĩ thường theo dõi trẻ nhiều giờ liền vì tình trạng có thể diễn biến xấu đi sau khi tạm ổn.

Không được làm

  • Tự mua thuốc nhỏ mũi co mạch cho trẻ nhỏ: nhiều ca ngộ độc bắt đầu từ việc mua theo lời mách, không hỏi bác sĩ.
  • Nhận lọ thuốc theo màu, hình dáng: lọ naphazolin và lọ nước muối có thể trông gần giống nhau; phải đọc tên trên nhãn.
  • Nhỏ thuốc nhiều lần trong ngày hoặc kéo dài nhiều ngày: dễ quá liều và làm mũi nghẹt trở lại nặng hơn.
  • Dùng thuốc nhỏ mũi của người lớn cho trẻ: nồng độ cao hơn, rất dễ ngộ độc.
  • Để trẻ ngủ một mình sau khi lỡ nhỏ nhầm thuốc: ngưng thở có thể xảy ra khi trẻ đang ngủ, không ai phát hiện.
  • Gây nôn khi trẻ uống nhầm lọ thuốc: trẻ đang lơ mơ dễ sặc chất nôn vào phổi.

Phòng tránh ngộ độc thuốc nhỏ mũi ở trẻ

  • Chỉ dùng nước muối sinh lý 0,9% để làm sạch mũi cho trẻ; hỏi bác sĩ trước khi dùng bất kỳ thuốc nhỏ mũi nào khác.
  • Đọc tên thuốc, thành phần và độ tuổi trên nhãn trước mỗi lần nhỏ, kể cả lọ quen dùng.
  • Cất thuốc nhỏ mũi của người lớn riêng, xa tầm tay trẻ, không để chung khay với lọ nước muối của con.
  • Ghi chữ to bằng bút lông lên lọ thuốc co mạch để cả nhà dễ phân biệt.
  • Trẻ nghẹt mũi quá 3 ngày không đỡ, kèm sốt cao hoặc khó thở, nên đưa đi khám thay vì tự tăng thuốc.
  • Xem thêm cách cất tủ thuốc gia đình an toàn (đọc bài).

Nguồn tham khảo

Ảnh minh họa: Shixart1985 / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 2.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.

Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết

Chia sẻ Facebook
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *