Đau nhói khi xỏ dép, bị con gì cắn không rõ: vì sao đắp lá ớt, thuốc nam có thể làm hoại tử chân

Sáng sớm xỏ chân vào đôi dép để ngoài hiên, bỗng thấy nhói buốt như kim châm. Nhìn xuống chỉ thấy một chấm đỏ, con vật đã chạy mất. Nhiều người xem nhẹ, giã lá đắp theo mẹo truyền miệng, nhưng chính lớp lá ấy có thể biến một vết cắn nhỏ thành ổ hoại tử.

Vụ việc: xỏ dép đi chợ, một ngày sau chân thâm đen, nguy cơ mất chân

Theo VTC News ngày 27/10/2026, một phụ nữ 65 tuổi ở Hải Phòng bị đau nhói ở chân lúc khoảng 6 giờ sáng khi đang xỏ dép đi chợ. Bà không thấy rõ con gì đốt hay cắn. Khoảng một giờ sau, chân sưng lên kèm sốt. Gia đình đưa bà tới một phòng khám tư gần nhà, được tiêm thuốc hạ sốt, rồi được khuyên đắp lá ớt giã nát lên vết thương.

Đắp chừng một giờ, chân nóng rát như bị bỏng nên bà tháo ra. Đến tối, cơn đau tăng dữ dội, nổi nhiều bọng nước. Khi lên Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai, chân phải của bà sưng nề, da thâm đen diện rộng, nhiều bọng nước màu sẫm. Bác sĩ chẩn đoán hoại tử và nhiễm trùng phần mềm cẳng bàn chân. Bà có bệnh viêm khớp dạng thấp nhiều năm và hay dùng thuốc giảm đau, là những yếu tố khiến nhiễm trùng dễ nặng hơn.

Bác sĩ Nguyễn Quang Minh, Trung tâm Chống độc, cho biết hoại tử kiểu này có thể lan nhanh, gây nhiễm trùng huyết, sốc nhiễm khuẩn. Trung tâm từng gặp ca đến muộn dù được phẫu thuật vẫn không cứu được; có ca đến sớm nhưng tổn thương nặng vẫn phải cắt cụt chi.

Vết cắn nhỏ không đáng sợ bằng việc đắp lá, đắp thuốc không rõ thành phần rồi chần chừ không đi khám.

Vì sao đắp lá lại làm vết thương nặng hơn

Lá cây giã nát mang theo đất cát, vi khuẩn. Lá ớt, tỏi, vôi và nhiều loại thuốc nam còn có chất cay nóng gây kích ứng, làm phỏng lớp da vốn đã tổn thương. Vi khuẩn có đường đi thẳng vào mô bên dưới, trong khi lớp lá che mất màu da thật, khiến người nhà không nhận ra vùng đỏ, thâm đang lan.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc Bạch Mai, lưu ý tin vào bài thuốc truyền miệng còn khiến người bệnh chậm đi khám. Đây không phải ca hiếm. Năm 2022, một bé trai 13 tuổi ở Bình Phước bị rắn cắn, được gia đình đắp lá thay vì đưa đi viện; một ngày sau vết thương bầm tím, hoại tử, bé phải điều trị huyết thanh kháng nọc tại Bệnh viện Nhi Đồng 2. Tháng 3/2026, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cũng phải ghép vạt da cơ cứu bàn chân một người đàn ông đắp lá lên vết bỏng suốt một tháng.

Con vật hay chui vào giày dép ở miền Nam gồm rết (đọc bài), bọ cạp (đọc bài), nhện, kiến, ong, đôi khi cả rắn nhỏ. Không cần biết chính xác loài mới xử lý được: rửa sạch, che gạc, theo dõi và đi khám khi có dấu hiệu nặng. Xem thêm cách nhận dạng côn trùng có độc quanh nhà (đọc bài).

Dấu hiệu nguy hiểm, khi nào phải đi viện ngay

Theo khuyến cáo của Trung tâm Chống độc Bạch Mai và Bệnh viện Vinmec, hãy đi khám ngay nếu:

• Sưng đau tăng nhanh, vùng đỏ lan rộng ra quanh vết cắn.
• Nổi bọng nước, da tái nhợt, tím hoặc thâm đen.
• Sốt, ớn lạnh, mệt lả.
• Khó thở, đau ngực, đau bụng, sưng môi lưỡi, nổi mẩn khắp người: dấu hiệu phản vệ, gọi 115.
• Vết cắn ở đầu, mặt, cổ, nách, bẹn; hoặc người bị cắn là trẻ nhỏ, người già, người tiểu đường, người dùng thuốc giảm đau, thuốc corticoid lâu ngày.

Phòng con vật chui vào giày dép, góc nhà

• Giũ và nhìn vào giày, dép, ủng trước khi xỏ chân, nhất là đồ để ngoài hiên, sau cửa, qua đêm.
• Cất giày dép lên kệ có nắp hoặc úp ngược, không để trên nền đất ẩm.
• Bật đèn khi đi lại ban đêm và sáng sớm; mang dép kín mũi khi ra vườn, ra chuồng.
• Dọn đống gạch, củi, lá khô sát nhà, nơi rết, bọ cạp hay trú ẩn.
• Dạy trẻ không thò tay, thò chân vào khe tối và báo người lớn ngay khi bị cắn đốt.

Nguồn tham khảo

• VTC News: Đau nhói khi xỏ dép đi chợ, người phụ nữ đắp lá ớt rồi nhập viện vì chân hoại tử (27/10/2026)
• Tiền Phong: Đắp lá trị rắn cắn, bé 13 tuổi nguy kịch đến tính mạng (29/8/2022)
• VTC News: Bàn chân hoại tử bốc mùi do đắp lá (12/3/2026)
• Bệnh viện Vinmec: Sơ cứu khi bị côn trùng cắn, chích đốt

Ảnh minh họa: Dmitry Ivanov / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.