Ăn thịt cóc, trứng cóc: vì sao nấu chín vẫn ngộ độc và việc cần làm ngay trong giờ đầu

Cóc dễ bắt quanh vườn, ruộng, nhất là mùa mưa, và vẫn có người tin thịt cóc bổ cho trẻ còi. Nhưng độc tố trong da, gan, trứng cóc tác động thẳng lên tim, nấu kỹ đến đâu cũng không hết. Chỉ một bữa ăn có thể khiến cả nhà phải vào phòng hồi sức.

Những bữa thịt cóc phải trả giá đắt

Theo báo Đại biểu Nhân dân, chiều 3/9/2025, 9 trẻ từ 9 đến 14 tuổi ở xã Ia Dom, tỉnh Gia Lai cùng ăn thịt và trứng của 5 con cóc xào. Khoảng 2 giờ sau, các cháu buồn nôn, đau bụng, tê môi lưỡi, khó thở. Một cháu nôn nhiều, huyết áp không ổn định. Cả 9 trẻ được chuyển từ trạm y tế xã lên Bệnh viện Nhi tỉnh Gia Lai và may mắn qua khỏi.

Không phải ca nào cũng có kết cục may mắn. Tháng 8/2024, Vietnam+ đưa tin một người cha 42 tuổi ở xã Lộc Bắc, huyện Bảo Lâm, tỉnh Lâm Đồng tử vong, con trai 5 tuổi nhập viện vì rối loạn nhịp tim, nghi do ăn thịt cóc bắt trong rừng. Bệnh viện Nhi Trung ương cũng từng điều trị một bé gái 11 tuổi ngộ độc nặng sau khi hai chị em sinh đôi tự làm thịt cóc; người em không qua khỏi.

Độc tố cóc nằm ở đâu, vì sao nấu chín không hết độc

Theo Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai và Cục An toàn thực phẩm, độc tố của cóc tập trung ở da, nhựa trắng từ tuyến sau tai, gan, trứng và chất nhầy. Nhóm chất chính là bufotoxin, trong đó có thành phần tác động lên tim giống thuốc trợ tim dùng quá liều. Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ lưu ý cóc có độc ở mọi giai đoạn, từ trứng, nòng nọc đến cóc trưởng thành.

• Nhiệt độ nấu nướng không phá hủy được độc tố.
• Khi làm thịt, nhựa độc dễ dính sang phần thịt dù đã lột da cẩn thận.
• Trứng và gan cóc là phần độc nhất nhưng lại hay được giữ lại vì nghĩ là bổ.
• Các sản phẩm chế biến sẵn từ cóc như ruốc, bột cóc cũng nằm trong khuyến cáo không nên dùng.

Không có cách làm thịt cóc nào an toàn tuyệt đối. Cách phòng duy nhất là không ăn.

Dấu hiệu ngộ độc và khi nào là nguy kịch

Triệu chứng thường xuất hiện sau khoảng 30 phút đến 2 giờ. Lúc đầu là buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, tê môi lưỡi. Nguy hiểm thật sự nằm ở tim: mạch chậm hoặc loạn nhịp, tụt huyết áp, có thể dẫn tới rung thất, ngừng tim. Gọi 115 ngay khi người đã ăn cóc có một trong các dấu hiệu:

• Tim đập chậm hoặc không đều, hồi hộp, tức ngực.
• Da lạnh, vã mồ hôi, choáng váng.
• Lơ mơ, ảo giác, co giật.
• Khó thở, thở yếu.
• Tiểu ít hoặc không tiểu được.

Trẻ em nhẹ cân nên cùng một lượng ăn sẽ nặng hơn người lớn. Người qua khỏi sau ngộ độc nặng vẫn có thể bị di chứng thần kinh hoặc suy thận.

Phòng ngộ độc cóc trong gia đình

• Không bắt, làm thịt, ăn hoặc mua bán cóc và sản phẩm từ cóc.
• Không vớt trứng cóc, trứng lạ ở ao hồ, mương ruộng về ăn.
• Dặn trẻ em, nhất là ở vùng nông thôn, không tự bắt cóc nướng ăn khi đi chơi.
• Muốn bồi bổ cho trẻ suy dinh dưỡng, hãy hỏi bác sĩ dinh dưỡng thay vì theo món ăn truyền miệng.
• Rửa tay kỹ bằng xà phòng sau khi chạm vào cóc, không để nhựa cóc dính vào mắt, miệng.

Nguồn tham khảo

• Đại biểu Nhân dân: Ngộ độc thịt cóc, 9 trẻ nhỏ nhập viện cấp cứu (7/9/2025)
• Vietnam+: Lâm Đồng: Cha tử vong, con nhập viện nghi do ăn thịt cóc (21/8/2024)
• Sức khỏe & Đời sống: Ngộ độc do ăn thịt cóc và khuyến cáo từ chuyên gia (23/7/2024)
• Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ: Cứu sống người bệnh ngộ độc do ăn thịt và trứng cóc
• Bệnh viện Nhi Trung ương: Tự làm thịt cóc để ăn, chị em sinh đôi bị ngộ độc nặng

Ảnh minh họa: Kingshuk Mondal / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.