Học sinh ăn thử lá rừng tử vong vì lá ngón: dấu hiệu trong 30 phút đầu và việc cần làm ngay

Đi chơi gần bìa rừng, thấy một chiếc lá lạ, tò mò nhai thử. Với lá ngón, chỉ một lần tò mò như vậy có thể cướp đi mạng sống trong vài giờ. Đây là loài cây độc hàng đầu ở nước ta, lại hay mọc lẫn giữa cỏ và cây rừng nên rất khó nhận ra.

Hai nữ sinh lớp 8 ở Đà Nẵng ăn thử lá rừng gần trường

Theo VnExpress và báo Sức khỏe & Đời sống, trưa 28/10/2026, sau bữa ăn trưa, một nhóm 5 học sinh khối 7 và khối 8 ra khu rừng gần điểm trường liên cấp xã Hùng Sơn (TP Đà Nẵng) để chơi. Hai nữ sinh lớp 8 hái lá một loại cây lạ và ăn thử, ba em còn lại không ăn.

Một lúc sau, cả hai có biểu hiện ngộ độc. Khi người dân và thầy cô phát hiện, một em đã hôn mê sâu; em được đưa đi cấp cứu nhưng tử vong lúc 14 giờ 50 cùng ngày. Em còn lại bị nôn, được cấp cứu kịp thời tại trạm y tế và đã qua giai đoạn nguy kịch. Sáng 29/10, chính quyền xã xác định loại lá các em ăn là lá ngón, mọc xen giữa cỏ và cây rừng. Xã cho biết rất khó diệt tận gốc vì cây sống dai, tái sinh nhanh, và đang cùng nhà trường hướng dẫn học sinh nhận diện loài cây này.

Đây không phải trường hợp hiếm. Tháng 4/2024, hai chị em ở Phú Thọ ăn bữa trưa có rau rừng lẫn lá ngón; khoảng 15 phút sau cả hai hoa mắt, sụp mi, cứng hàm, không nói được rồi co giật, phải thở máy tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ và xuất viện sau 6 ngày. Đầu năm 2024, một phụ nữ 66 tuổi ở Quảng Ninh ăn nhầm lá ngón bị ngừng tim, ngừng thở; nhờ được đặt ống thở, hồi sức kịp ở tuyến huyện rồi thở máy ở tuyến tỉnh, bà tỉnh lại sau ba ngày.

Lá ngón chưa có thuốc giải đặc hiệu. Cơ hội sống phụ thuộc vào việc người bệnh được đưa tới nơi có thể đặt ống thở, thở máy sớm đến đâu.

Nhận diện cây lá ngón và vì sao độc nhanh đến vậy

Lá ngón còn gọi là ngón vàng, cây rút ruột. Theo tài liệu của Bệnh viện Bạch Mai, cây phổ biến ở vùng rừng núi phía Bắc như Hòa Bình, Lào Cai, Lạng Sơn, Tuyên Quang; vụ việc ở Đà Nẵng cho thấy cây cũng có mặt ở vùng núi miền Trung. Người miền Nam ít gặp cây ngoài tự nhiên, nhưng vẫn có nguy cơ khi đi du lịch, cắm trại, làm việc ở vùng núi, hoặc khi mua rễ cây, lá thuốc không rõ tên về sắc uống, ngâm rượu (đọc bài).

Đặc điểm dễ nhận biết:

• Cây dây leo, thân nhẵn, leo lẫn vào bụi rậm và cây rừng khác.
• Lá mọc đối nhau từng cặp, hình trứng thuôn, dài khoảng 7 đến 12 cm.
• Hoa nhỏ màu vàng, mọc thành chùm; quả là nang nhỏ màu nâu.
• Toàn cây đều độc, độc nhất là rễ, sau đó tới lá, hoa, quả và thân.

Độc chất trong lá ngón là các alkaloid, hấp thu qua đường tiêu hóa rất nhanh, chỉ sau 5 đến 30 phút. Chất độc làm yếu và liệt cơ, trong đó có cơ hô hấp, khiến người bệnh thở yếu dần rồi ngừng thở; tim có thể chậm lại, tụt huyết áp, ngừng tim. Nếu không được hỗ trợ hô hấp kịp, người bệnh có thể tử vong chỉ trong vài giờ. Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh xử trí trong một giờ đầu mới đạt hiệu quả cao.

Dấu hiệu ngộ độc lá ngón: có một dấu hiệu cũng phải đi viện ngay

Triệu chứng thường xuất hiện rất sớm sau khi ăn lá hoặc uống nước giã, nước sắc từ cây:

• Đau bụng, buồn nôn, nôn, chóng mặt, hoa mắt, mệt lả.
• Sụp mi, giãn đồng tử, sợ ánh sáng, nhìn mờ.
• Khô miệng, khó nói, khó nuốt, cứng hàm, không há được miệng.
• Yếu tay chân, vã mồ hôi, da lạnh; có thể ảo giác.
• Thở yếu, thở chậm, tím tái; tim đập chậm hoặc loạn nhịp; co giật, hôn mê.

Tại cơ sở y tế, người bệnh được rửa dạ dày, uống than hoạt để hạn chế hấp thu, truyền dịch, chống co giật và hỗ trợ hô hấp. Ca nặng phải đặt ống nội khí quản, thở máy cho tới khi cơ hô hấp hồi phục. Vì vậy, đừng mất thời gian ở nhà; đưa đi ngay cả khi người bệnh mới chỉ chóng mặt hay buồn nôn nhẹ.

Phòng ngộ độc lá ngón cho trẻ và gia đình

• Dạy trẻ quy tắc đơn giản: không hái, không nhai, không ngậm bất kỳ lá, hoa, quả lạ nào, kể cả khi bạn bè rủ.
• Trường học, nhà ở gần rừng nên rà soát và chặt bỏ cây lá ngón quanh khu vực; cây tái sinh nhanh nên cần kiểm tra lại định kỳ.
• Đi du lịch, cắm trại, làm việc ở vùng núi: chỉ ăn rau, món ăn rõ nguồn gốc; không tự hái rau rừng nếu không chắc chắn.
• Không mua rễ cây, lá thuốc không rõ tên, không nhãn mác về sắc uống hay ngâm rượu.
• Thầy cô, cha mẹ nên cho trẻ xem ảnh thật của cây lá ngón (lá mọc đối, hoa vàng) để nhận diện.
• Lưu số 115 và địa chỉ trạm y tế gần nhất; gặp người nghi ngộ độc, đưa đi ngay, không xử lý kéo dài ở nhà.

Hỏi đáp nhanh

Nguồn tham khảo

• VnExpress: Nữ sinh lớp 8 tử vong do ăn nhầm lá ngón (29/10/2026)
• Sức khỏe & Đời sống: Tò mò ăn thử lá ngón, một học sinh lớp 8 ở Đà Nẵng tử vong (29/10/2026)
• Bệnh viện Bạch Mai: Xử trí khi bị ngộ độc lá ngón
• VnExpress: Ăn nhầm lá ngón, người phụ nữ ngừng tim ngừng thở (2/2/2024)
• Sức khỏe & Đời sống: Ăn trưa với rau rừng có lẫn lá ngón, 2 chị em nguy kịch (3/4/2024)

Ảnh minh họa: Toby Y / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.