Tay không bắt rắn, nuôi rắn, chụp ảnh với rắn: vì sao người quen tay vẫn bị rắn hổ cắn nguy kịch

Thấy rắn bò vào vườn, nhiều người phản xạ chụp lấy bằng tay, hoặc tin mình “quen rắn” nên không sao. Người nuôi rắn lâu năm cũng hay chủ quan khi cho rắn ăn. Thực tế, chỉ một cú cắn của rắn hổ mang, hổ mang chúa có thể khiến người khỏe mạnh ngừng thở trong vòng một giờ.

Những vụ việc cho thấy “quen tay” không phải là an toàn

Tháng 8/2020 ở Tây Ninh, theo báo Sài Gòn Giải Phóng, một người đàn ông 38 tuổi thấy con rắn lớn trong vườn mãng cầu và dùng tay chụp lấy, nhưng lại trúng phần thân. Rắn quay lại cắn vào đùi. Khoảng 30 phút sau khi vào bệnh viện tỉnh, ông gồng cứng, tím tái, khó thở, phải đặt nội khí quản và chuyển lên Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng liệt tứ chi. Con rắn là hổ mang chúa nặng 4,5 kg. Ông phải truyền 15 lọ huyết thanh mới qua cơn nguy kịch.

Tháng 4/2026, VnExpress đưa tin một chủ trang trại nuôi hàng nghìn con hổ mang chúa ở Phú Thọ bị cắn vào mu bàn chân khi cho rắn ăn. Chân sưng lan lên bắp, vết cắn hoại tử; 10 lọ huyết thanh đầu tiên chưa đủ, tổng cộng ông cần 30 lọ. Bác sĩ nhấn mạnh người hiểu rắn vẫn có thể gặp tai nạn nếu chủ quan.

Ngày 19/10/2026, VTV đưa tin một ông 66 tuổi ở xã Tân Sơn (Phú Thọ) bị hổ mang chúa cắn vào mu bàn tay khi ra chuồng gà. Chỉ khoảng 30 phút sau, vùng bị cắn đau nhức, sưng và thâm đen.

Vì sao bắt rắn bằng tay đặc biệt nguy hiểm

Rắn bị nắm thân hoặc nắm đuôi sẽ quay đầu lại cắn rất nhanh, nhanh hơn phản xạ của người. Nhiều người còn nhận nhầm rắn độc là rắn lành. Tháng 6/2026, Znews thuật lại một ca ở Trung Quốc: người đàn ông 58 tuổi tưởng gặp rắn không độc nên bắt bằng tay không, bị cắn vào ngón tay. Vết cắn nhỏ, gần như không chảy máu nên ông còn chụp ảnh với rắn rồi thả đi. Khoảng 30 phút sau ông sụp mi, lơ mơ; đến viện sau hơn 4 giờ thì đã hôn mê, phải thở máy và điều trị hồi sức hơn 10 ngày.

Nọc rắn hổ chủ yếu gây liệt: sụp mi, khó nuốt, rồi liệt cơ hô hấp. Hổ mang còn gây hoại tử vùng bị cắn. Theo báo Đại biểu Nhân dân, tháng 10/2025 một người đàn ông 34 tuổi bị hổ mang chúa cắn khi đi bắt cá ngoài đồng đã tìm đến thầy lang để rạch da, đắp lá thay vì vào viện. Hôm sau tay sưng đen, rỉ mủ, ông bị sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và tử vong dù đã được chuyển lên Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai.

Chụp ảnh, quay video cận mặt rắn cũng nguy hiểm: rắn hổ mang có thể phun nọc trúng mắt từ khoảng cách vài bước (đọc bài). Xem thêm cách phân biệt rắn độc và rắn lành (đọc bài).

Không ai “miễn nhiễm” với nọc rắn. Thấy rắn, hãy tránh xa và nhờ người có chuyên môn, đừng tự bắt.

Dấu hiệu nguy hiểm, phải cấp cứu ngay

Sau khi bị rắn hổ cắn, triệu chứng liệt có thể đến chỉ sau 30 phút, cũng có thể sau vài giờ. Gọi 115 ngay khi thấy:

• Sụp mi, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, buồn ngủ, lơ mơ.
• Nói khó, nuốt khó, chảy nước dãi, há miệng không được.
• Yếu tay chân, khó thở, thở nông, môi tím tái.
• Vết cắn đau nhức, sưng lan nhanh, da thâm đen, nổi bọng nước.
• Đau ngực, vã mồ hôi, mạch nhanh hoặc tụt huyết áp.

Ở bệnh viện, người bệnh có thể cần nhiều lọ huyết thanh, thở máy và theo dõi nhiều ngày; triệu chứng có thể nặng trở lại sau khi đã tạm đỡ. Vì vậy, tuyệt đối không bỏ về khi bác sĩ chưa cho xuất viện. Nếu người bệnh còn thở nhưng không tỉnh, đặt nằm nghiêng an toàn (đọc bài) trong lúc chờ xe cấp cứu.

Gặp rắn trong nhà, trong vườn thì làm gì

• Giữ bình tĩnh, lùi xa, đưa trẻ nhỏ và chó mèo ra khỏi khu vực; không tự bắt hay xua đuổi rắn.
• Đóng cửa phòng có rắn nếu làm được an toàn, theo dõi rắn từ xa và báo chính quyền địa phương hoặc cơ quan kiểm lâm để được hỗ trợ.
• Ra vườn, ra chuồng gà lúc tối phải mang đèn, đi ủng, dùng gậy khua trước khi bước vào chỗ cỏ rậm.
• Dọn đống gạch, củi, đồ cũ quanh nhà, bịt khe hở, đóng cửa ban đêm, không ngủ dưới đất.
• Người làm nghề nuôi rắn dùng kẹp, móc chuyên dụng và găng tay dày, không thao tác một mình, chuẩn bị sẵn băng thun, nẹp và đường đến bệnh viện có huyết thanh.

Nguồn tham khảo

• Sài Gòn Giải Phóng: Bệnh nhân bị rắn hổ mang dài 2,5m cắn đã ổn định (20/8/2020)
• VnExpress: Rắn hổ mang cắn ông chủ trang trại nuôi rắn (24/4/2026)
• VTV: Cần nhập viện sớm khi bị rắn hổ mang cắn (19/10/2026)
• Znews: Tay không bắt rắn hổ mang, người đàn ông nguy kịch sau 30 phút (27/6/2026)
• Đại biểu Nhân dân: Bỏ lỡ giờ vàng điều trị, người đàn ông tử vong vì rắn hổ mang cắn (19/10/2025)
• Vinmec: Các bước sơ cứu khi bị rắn cắn, điều nên và không nên
• Tuổi Trẻ: Làm gì khi rắn độc bò vào nhà dân ở ngay TP.HCM? (29/11/2025)

Ảnh minh họa: Max Tibby / Wikimedia Commons, giấy phép CC0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.