Thực phẩm mốc, để lâu: vì sao cạo bỏ chỗ mốc vẫn không hết độc và những món phải bỏ ngay
Ổ bánh mì có vài đốm xanh, hũ tương mở lâu lên lớp mốc trắng, bao đậu phộng để từ Tết vài hạt đổi màu. Nhiều người tiếc của, cạo bỏ chỗ mốc rồi ăn tiếp. Nhưng phần mốc nhìn thấy chỉ là bề nổi: sợi nấm và độc tố đã lan sâu vào bên trong, và có những độc tố tấn công gan, thần kinh, nấu chín cũng không mất.
Nếu lỡ ăn thực phẩm mốc
- Ngừng ăn, giữ lại phần thực phẩm và bao bì để bác sĩ biết đã ăn gì, bao nhiêu.
- Theo dõi kỹ trong 1–2 ngày: đau bụng, nôn, vàng da, mệt lả, co giật là phải đi viện ngay.
- Đưa đi viện sớm nếu nhiều người cùng ăn và cùng có triệu chứng, hoặc người ăn là trẻ nhỏ, người có bệnh gan.
- Không tự uống thuốc giải độc gan, thuốc nam thay cho việc đi khám.
- Gọi 115 nếu lơ mơ, co giật, khó thở, nôn ra máu hoặc vàng da nhanh.
Bột ngô để lâu, cả nhà nguy kịch
Theo báo Sài Gòn Giải Phóng, ngày 16/6/2022, một gia đình ở xã Lũng Pù, huyện Mèo Vạc, Hà Giang làm bánh trôi ngô từ phần bột ngô đã ngâm còn thừa của mẻ trước. Rạng sáng hôm sau, cháu bé 9 tuổi chóng mặt, đau bụng, buồn nôn rồi tử vong tại nhà. Sáu người khác nhập viện, bốn người nguy kịch phải chuyển lên Bệnh viện Bạch Mai vì suy gan cấp, hôn mê gan. Tiến sĩ Nguyễn Trung Nguyên, Trung tâm Chống độc Bệnh viện Bạch Mai, nhận định nguyên nhân là độc tố vi nấm sinh ra khi bột ngô để lâu bị mốc.
Theo VietNamNet, tháng 11/2025 tại Trung Quốc, một người đàn ông hơn 40 tuổi bị suy gan sau khi ăn mì trộn tương mè đã hết hạn lấy trong tủ lạnh. Ông thấy hũ tương có mốc nhưng nghĩ chỉ cần bỏ phần mốc là dùng được. Bác sĩ xác định nguyên nhân là aflatoxin.
Thấy mốc là bỏ cả phần thực phẩm, không cạo, không rửa, không phơi lại hay rang lại để ăn.
Độc tố nấm mốc nguy hiểm thế nào
Theo Vinmec, aflatoxin do một số loài nấm Aspergillus sinh ra, hay gặp ở đậu phộng, bắp, đậu nành, mè và các loại hạt bảo quản nóng ẩm. Độc tố này rất bền với nhiệt nên nấu, rang thông thường không phá hủy được. Ăn lượng lớn gây ngộ độc cấp, tổn thương gan; ăn ít mà kéo dài liên quan tới xơ gan, ung thư gan. Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Quốc tế xếp aflatoxin vào nhóm chất gây ung thư hàng đầu.
Với mía, nấm mốc làm ruột mía đỏ, thâm có thể sinh độc tố 3-NPA tấn công thần kinh, gây nôn, chóng mặt, nặng thì co giật, hôn mê. Báo Thanh tra dẫn một ca ở Trung Quốc: người phụ nữ ăn khúc mía ruột đỏ dù chồng đã can, sau đó suy hô hấp, suy đa tạng.
Những món phải bỏ ngay khi thấy mốc
Nguyên tắc an toàn nhất cho gia đình là thấy mốc thì bỏ. Đặc biệt không tiếc các món sau:
- Bánh mì, bánh bao, bánh ngọt, cơm, bún, phở có đốm mốc: sợi nấm lan khắp ruột bánh, bỏ cả ổ, cả nồi.
- Đậu phộng, bắp, mè, hạt điều đổi màu, teo, có bụi mốc xanh vàng hoặc vị đắng: bỏ cả mẻ, không lựa ra ăn phần còn lại.
- Bột ngô, bột gạo đã ngâm, đã xay để lâu: chế biến ngay sau khi xay, không để dành nhiều ngày.
- Tương, chao, mắm, mứt, sữa chua mở nắp lâu có lớp mốc lạ, mùi khác thường: bỏ cả hũ.
- Trái cây mềm, dập úng có mốc: bỏ cả trái; mía ruột đỏ, thâm, mùi chua lạ: bỏ cả khúc.
- Đồ hộp phồng, móp, rỉ, xì hơi khi mở: bỏ ngay, không nếm thử; xem thêm về ngộ độc botulinum (đọc bài).
Không ngửi gần, không nếm thử thực phẩm nghi mốc. Bọc kín trước khi bỏ vào thùng rác để bào tử không bay khắp bếp, rồi lau sạch hộp đựng, ngăn tủ.
Dấu hiệu nguy hiểm, khi nào phải đi viện
Ngộ độc độc tố nấm mốc có thể đến chậm, sau vài giờ tới vài ngày, và tổn thương gan có khi chỉ lộ rõ ở ngày thứ hai, thứ ba. Đi viện ngay khi có:
- Đau bụng, nôn nhiều, tiêu chảy sau khi ăn thực phẩm mốc, để lâu.
- Vàng da, vàng mắt, nước tiểu sẫm, mệt lả, chán ăn.
- Chóng mặt, nhìn mờ, co giật, lơ mơ, đặc biệt sau khi ăn mía.
- Chảy máu chân răng, bầm tím bất thường.
- Trẻ nhỏ ăn phải thực phẩm mốc, kể cả khi chưa có triệu chứng.
Không được làm
- Cạo, cắt bỏ phần mốc rồi ăn phần còn lại của bánh, cơm, tương, đậu phộng.
- Rửa, phơi, rang lại hạt đã mốc để bán hoặc ăn: độc tố vẫn còn.
- Ép dầu, xay bột từ đậu phộng, bắp mốc: độc tố đi vào sản phẩm.
- Ngửi, nếm thử thực phẩm nghi hỏng để kiểm tra.
- Cho gà, heo ăn thực phẩm mốc rồi ăn thịt, trứng, sữa: độc tố có thể tồn dư.
- Mua đậu phộng, hạt rẻ bất thường, hạt teo, đổi màu ở chợ.
Bảo quản để thực phẩm không bị mốc
- Giữ hạt, bột khô ráo, đựng hũ kín, để nơi thoáng mát; mùa mưa nên cho vào ngăn mát tủ lạnh.
- Mua vừa đủ dùng, kiểm tra hạn dùng các loại hạt, bột, tương, nước chấm.
- Đậy kín, ghi ngày mở nắp cho hũ tương, chao, mứt; dùng muỗng sạch, khô.
- Dọn tủ lạnh mỗi tuần, lau sạch nước đọng, bỏ đồ quá hạn.
- Ăn bánh mì, bánh bao trong ngày hoặc cấp đông nếu để lâu.
- Xem thêm cách cất đồ ăn thừa, hâm lại cho đúng (đọc bài).
Nguồn tham khảo
- Sài Gòn Giải Phóng: Ăn bánh trôi ngô, 1 trẻ nhỏ tử vong và 4 người nguy kịch (22/6/2022)
- VietNamNet: Người đàn ông nhập viện cấp cứu suy gan sau khi cho 1 loại gia vị vào mì (8/11/2025)
- Vinmec: Vì sao nấm Aflatoxin trong thực phẩm mốc dễ gây ung thư?
- Thanh tra: Người phụ nữ suy đa tạng sau ăn mía, cảnh báo nên vứt bỏ nếu có dấu hiệu này
Ảnh minh họa: Luigi Chiesa / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 3.0.
Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.
Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →
