Hóa chất & khí độc

Trẻ uống nhầm dầu thắp đèn bàn thờ, dầu hỏa: vì sao không được móc họng và phải đi viện ngay

Chai dầu thắp đèn màu đỏ, màu xanh đặt dưới chân bàn thờ trông rất giống chai nước ngọt. Chỉ cần người lớn quay đi một lúc, trẻ đã có thể cầm lên uống. Phản xạ đầu tiên của nhiều gia đình là móc họng cho trẻ nôn ra, nhưng đó lại là việc làm phổi bị tổn thương nặng hơn.

Việc cần làm ngay

  1. Bình tĩnh, lấy chai dầu khỏi tay trẻ, lau sạch dầu quanh miệng, cởi áo bị dính dầu.
  2. Giữ trẻ ngồi hoặc nằm đầu cao, ở chỗ thoáng khí; nếu trẻ lơ mơ mà còn thở thì đặt nằm nghiêng an toàn (đọc bài).
  3. Gọi 115 hoặc đưa trẻ đến cơ sở y tế gần nhất ngay, kể cả khi trẻ vẫn chơi bình thường.
  4. Mang theo chai dầu để bác sĩ biết loại dầu và ước lượng lượng trẻ đã uống.
  5. Theo dõi hơi thở trên đường đi: thở nhanh, rút lõm ngực, môi tím là dấu hiệu nặng, báo ngay cho nhân viên y tế.

Vụ việc mới ở Phú Thọ và những ca phải thở máy

Theo VnExpress ngày 22/10/2026, một bé trai 16 tháng tuổi ở Phú Thọ đột ngột khóc thét, miệng nồng mùi dầu rồi nôn. Gia đình phát hiện bé đã uống phải dầu thắp đèn trên bàn thờ. Tại Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Khê, bé được chẩn đoán ngộ độc dầu thắp kèm viêm phổi cấp do hít dầu, được truyền dịch, điều trị và đã ổn định, xuất viện.

Không phải ca nào cũng may mắn như vậy. Tháng 11/2025, Bệnh viện Nhi Trung ương điều trị một bé trai 2 tuổi ở Hà Nội uống dầu thắp đèn để dưới sàn gần bàn thờ. Người nhà đã cố cho bé nôn trước khi đến viện; bé tím tái, suy hô hấp nặng, phải đặt nội khí quản thở máy bốn ngày. Trước đó, Bệnh viện Nhi Đồng 1 từng phải dùng ECMO (tim phổi nhân tạo) suốt 9 ngày để cứu một bé 15 tháng tuổi ở Đắk Lắk bị viêm phổi hít sau khi uống dầu parafin và bị mẹ móc họng.

Với dầu thắp, dầu hỏa, xăng: tuyệt đối không gây nôn, không móc họng.

Vì sao dầu thắp nguy hiểm cho phổi hơn cho bụng

Dầu thắp đèn, dầu hỏa, xăng thuộc nhóm hydrocarbon. Chúng loãng, trơn, dễ bay hơi nên khi trẻ nuốt, sặc hoặc nôn ra, dầu và hơi dầu rất dễ lọt vào khí quản. Vào tới phổi, dầu phá lớp màng bảo vệ phế nang, gây viêm phổi hóa chất, xẹp phổi, có thể hoại tử mô phổi.

Gây nôn khiến dầu đi qua họng thêm một lần nữa, đúng lúc trẻ đang hoảng sợ và hít thở mạnh. Đó là lý do các bác sĩ nhi khoa đều nhấn mạnh việc không móc họng, không cho uống thêm nước, sữa hay dầu ăn để “trung hòa”.

  • Ho sặc sụa, ho kéo dài sau khi uống
  • Thở nhanh, thở rít, rút lõm ngực, cánh mũi phập phồng
  • Môi, đầu ngón tay tím tái
  • Sốt, nôn nhiều, đau bụng
  • Lừ đừ, lơ mơ, co giật

Triệu chứng hô hấp có thể chỉ xuất hiện sau vài giờ. Bác sĩ Bệnh viện Nhi Đồng 1 khuyến cáo đưa trẻ đi viện ngay cả khi chưa thấy khó thở, để được theo dõi. Thấy bất kỳ dấu hiệu nào ở trên, gọi 115 ngay.

Không được làm

  • Móc họng, ép trẻ nôn: dầu bị hít ngược vào phổi, gây viêm phổi nặng.
  • Cho uống nước, sữa, nước chanh hay dầu ăn: không giải được độc mà dễ làm trẻ nôn, sặc.
  • Ở nhà chờ xem có triệu chứng: khó thở có thể đến muộn vài giờ, khi đó phổi đã tổn thương.
  • Dốc ngược trẻ hay vỗ lưng mạnh: dễ làm trẻ nôn và sặc dầu.
  • Vứt chai dầu đi: bác sĩ mất thông tin quan trọng về chất đã uống.

Phòng tránh trẻ uống nhầm dầu thắp

  • Dùng đèn điện hoặc nến cho bàn thờ khi nhà có trẻ nhỏ.
  • Cất dầu trong tủ có khóa, đặt cao, không để dưới sàn hay chân bàn thờ.
  • Không chiết dầu sang chai nước suối, chai nước ngọt, ly cốc.
  • Để nguyên nhãn gốc; không mua loại dầu màu sặc sỡ, có mùi thơm nếu không cần.
  • Châm dầu xong cất chai ngay, không để trẻ ở gần khi châm đèn.
  • Dặn trẻ lớn không uống thứ gì chưa hỏi người lớn. Xem thêm (đọc bài).

Nguồn tham khảo

Ảnh minh họa: Gabriela / Unsplash, giấy phép Unsplash License.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.

Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết

Chia sẻ Facebook
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *