Hóa chất & khí độc

Trẻ nuốt pin cúc áo: vì sao chỉ 2 giờ đã bỏng thực quản và cha mẹ cần làm gì ngay

Viên pin tròn, dẹt, sáng bóng trong điều khiển tivi, chìa khóa ô tô, cân điện tử hay đồ chơi phát nhạc rất dễ lọt vào miệng trẻ nhỏ. Nhiều bé nuốt xong vẫn chơi bình thường, nên cha mẹ chủ quan. Trong khi đó, viên pin kẹt lại ở thực quản đang âm thầm tạo ra chất ăn mòn và đốt cháy niêm mạc từng phút.

Việc cần làm ngay

  1. Đưa trẻ đến bệnh viện ngay, ưu tiên nơi có chụp X-quang và nội soi, kể cả khi trẻ vẫn khỏe, chưa ho hay nôn.
  2. Cho trẻ trên 1 tuổi uống mật ong nếu mới nuốt trong vòng 12 giờ và trẻ còn nuốt được: 2 thìa cà phê (10 ml) mỗi 10 phút, tối đa 6 lần, uống cả trên đường đi.
  3. Ngoài mật ong, không cho ăn uống gì thêm cho tới khi bác sĩ chụp phim xác định vị trí viên pin.
  4. Mang theo vỏ hộp, viên pin cùng loại hoặc món đồ bị mất pin để bác sĩ biết kích cỡ và loại pin.
  5. Gọi 115 nếu trẻ khó thở, thở rít, chảy nhiều nước dãi, nôn ra máu hoặc lừ đừ.

Bé 21 tháng tuổi ở TP.HCM hoại tử thực quản vì viên pin điều khiển

Theo VnExpress, tháng 2/2025, Bệnh viện Nhi đồng Thành phố tiếp nhận một bé trai 21 tháng tuổi bị sốt, ho và nôn. Trước đó, bé chơi với chiếc điều khiển của máy tạo oxy trong nhà và gia đình không tìm thấy viên pin cúc áo bên trong. Phim X-quang cho thấy một vật tròn ở vùng ngực trên.

Các bác sĩ tai mũi họng và tiêu hóa đã gắp ra viên pin kẹt ở 1/3 trên thực quản. Viên pin đã bị ăn mòn, làm loét và hoại tử niêm mạc. Bé phải đặt ống thông dạ dày để nuôi ăn, dùng kháng sinh và được theo dõi nguy cơ hẹp thực quản về lâu dài.

Cuối năm 2025, báo Đại biểu Nhân dân cũng đưa tin một bé trai 2 tuổi ở Phú Thọ nuốt cả cụm pin cúc áo còn nằm trong khay kim loại của đồ chơi. Bé được đưa vào viện khoảng một giờ sau khi nuốt và nội soi gắp ra kịp thời. Bác sĩ lưu ý pin trong khay vẫn có thể phát điện và gây bỏng.

Vì sao viên pin nhỏ lại nguy hiểm đến vậy

Khi pin cúc áo nằm áp vào niêm mạc ẩm, dòng điện từ pin tạo ra chất kiềm mạnh ngay tại chỗ tiếp xúc. Theo Bệnh viện Vinmec và Trung tâm Chống độc Quốc gia Hoa Kỳ (poison.org), bỏng thực quản có thể bắt đầu chỉ sau khoảng 2 giờ. Pin lithium 3V gây tổn thương nhanh và nặng hơn pin 1,5V.

Nếu không lấy ra sớm, vết bỏng có thể gây thủng thực quản, rò sang khí quản, thậm chí ăn thủng mạch máu lớn trong lồng ngực. Ngay cả khi đã gắp được pin, trẻ vẫn có thể bị hẹp thực quản sau vài tuần. Pin nhét vào mũi, tai cũng có thể làm thủng vách ngăn mũi hoặc màng nhĩ.

Pin “đã hết” vẫn còn đủ điện để gây bỏng. Cứ nghi trẻ nuốt pin là phải đi viện, không chờ triệu chứng.

Dấu hiệu nguy hiểm và khi nào phải đi viện

Nhiều trẻ không có biểu hiện gì trong vài giờ đầu, vì vậy không có triệu chứng không có nghĩa là an toàn. Hãy nghĩ tới nuốt pin và đi viện ngay khi trẻ nhỏ có một trong các dấu hiệu sau, nhất là khi trong nhà vừa mất một viên pin:

  • Chảy nhiều nước dãi, ọe, nôn, bỏ bú, không chịu ăn.
  • Nuốt khó, nuốt đau, ho hoặc sặc khi ăn uống.
  • Thở rít, thở khò khè, khó thở.
  • Đau ngực, đau bụng, quấy khóc không dỗ được.
  • Nôn ra máu, đi ngoài phân đen, sốt sau vài ngày.

Mật ong chỉ giúp làm chậm tổn thương trong lúc di chuyển, không thay được việc lấy pin ra. Không cho trẻ dưới 1 tuổi uống mật ong. Nếu đã quá 12 giờ hoặc trẻ không nuốt được, chỉ cần đưa đi viện ngay.

Không được làm

  • Ngồi chờ xem trẻ có triệu chứng hay không: viên pin có thể đã gây bỏng trước khi trẻ có biểu hiện.
  • Móc họng hoặc cho uống thuốc gây nôn: dễ làm pin kẹt lại, gây sặc và tổn thương thêm.
  • Cho uống nước, sữa, ăn cơm để “đẩy pin xuống”: không có tác dụng và làm chậm việc gây mê, nội soi.
  • Cho trẻ dưới 1 tuổi uống mật ong: có nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ nhũ nhi.
  • Tự gắp pin trong mũi, tai bằng nhíp, tăm bông: dễ đẩy pin vào sâu hơn.

Giữ pin cúc áo xa tầm tay trẻ

  • Kiểm tra điều khiển, cân, nhiệt kế, đồ chơi, chìa khóa ô tô: nắp pin phải có vít hoặc khóa chắc chắn, dán băng keo nếu nắp lỏng.
  • Cất pin mới và pin dự phòng trên cao, trong hộp có khóa; không để rời trên bàn, trong ngăn kéo thấp.
  • Pin cũ dán băng keo hai mặt rồi bỏ ngay vào thùng rác ngoài nhà hoặc điểm thu gom.
  • Khi thay pin, đếm đủ số viên trước và sau, đừng thay pin trước mặt trẻ.
  • Dặn ông bà, người giúp việc, anh chị lớn về nguy cơ này và cách xử trí.

Nguồn tham khảo

Ảnh minh họa: Raimond Spekking / Wikimedia Commons, giấy phép CC BY-SA 4.0.

Bài viết do ban biên tập tổng hợp từ khuyến cáo của bác sĩ và báo chí, chỉ để tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị y tế. Khi có dấu hiệu nặng, gọi ngay 115.

Chia sẻ bài viết để người thân cùng biết

Chia sẻ Facebook
Tham gia nhóm Facebook Chống Độc Miền Nam để nhận cảnh báo mới mỗi ngày →

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *